Oparzenie wrzątkiem
Leczenie ran Newsy Opatrunki Pielęgnacja Pod sliderem

Oparzenie wrzątkiem – pierwsza pomoc

Rana powstała na skutek oparzenia wrzątkiem wymaga szczególnej uwagi, ponieważ zbagatelizowana może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego tak ważne jest, aby zapoznać się z podstawowymi zasadami pierwszej pomocy, dzięki którym możliwa będzie pomoc pacjentowi w nagłym przypadku. W jaki sposób powinno się więc zaopatrywać taką ranę i jak uniknąć związanych z nią powikłań?

Kiedy dochodzi do oparzenia

Skóra człowieka, choć stanowi dość wytrzymałą warstwę ochronną, ulega uszkodzeniu już w temperaturze 42 stop. C. W ciągu 6 godzin od momentu ekspozycji skóry na taką temperaturę dochodzi do martwicy naskórka i czas ten skraca się w miarę jej wzrastania – przy 55 stop C wystarczą bowiem zaledwie 3 minuty, przy 77 zaś jedynie 1 sekunda. Ponadto temperatura 55 stop. C sprawia, że w ludzkim organizmie dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia białka tkankowego i w zależności od wysokości temperatury oraz czasu i sposobu jej oddziaływania na skórę, uszkodzenia te mogą być miejscowe bądź ogólnoustrojowe.

Każdy kontakt ciała z wyższą temperaturą najczęściej skutkuje poważnymi, nieodwracalnymi zmianami na skórze i tkankach głębszych, zazwyczaj kończącymi się martwicą. Tego rodzaju oparzenia są bardzo bolesne, a z ich powodu nierzadko powstają blizny.

Stopnie oparzenia wrzątkiem

Stopień oparzenia określa się przede wszystkim na podstawie wyglądu rany oraz rozległości uszkodzenia. Przyjmując taką klasyfikację, wyróżnić można 3 stopnie oparzenia:

  1. Stopień I – jest to najlżejsza forma oparzenia, w której uszkodzony zostaje jedynie naskórek, a objawy ustępują po kilku dniach bez pozostawiania trwałych śladów w postaci blizn. Ten stopień charakteryzuje się zaczerwienieniem skóry, niewielkim obrzękiem oraz lekkim pieczeniem bądź swędzeniem oparzonego miejsca. Proces gojenia trwa zaledwie parę dni i kończy się całkowitym złuszczeniem naskórka.
  2. Stopień II – w przypadku tego rodzaju oparzenia poza obrzękiem i zaczerwienieniem na skórze powstają również pęcherze wypełnione płynem surowiczym. Wewnątrz pęcherzy mają miejsce silne procesy zapalne lub martwicze naskórka. Przy tego rodzaju oparzeniu uszkodzony zostaje nie tylko naskórek, ale również skóra właściwa, dlatego ból może być znaczny. Rany stopnia II pojawiają się zazwyczaj na skutek kontaktu z wrzątkiem lub gorącym olejem i znikają dopiero po ok. 2 tygodniach, niekiedy pozostawiając po sobie blizny.
  3. Stopień III – w tym przypadku dochodzi do uszkodzenia pełnej grubości skóry i tkanek głębokich, a rana może sięgać nawet do kości. Skóra pacjenta staje się twarda, białoszara i niewrażliwa na ból, powstają na niej również żółte strupy. Takie oparzenia zwykle powstają na skutek ekspozycji skóry na otwarty ogień, a także długotrwałego kontaktu z wrzątkiem lub rozgrzanym olejem, i towarzyszą im silne dolegliwości bólowe związane z uszkodzeniem nerwów. Następnie w takim miejscu obumarła tkanka zaczyna oddzielać się, tworząc ziarninę i głębokie blizny. Pacjenci, u których wystąpiły tego typu oparzenia, najczęściej wymagają przeszczepów skóry oraz długiej rehabilitacji.

Pierwsza pomoc w przypadku oparzenia I i II stopnia

Przede wszystkim należy pamiętać, że brak bólu nie oznacza, iż ranę można pozostawić bez terapii leczniczej – bardzo często wiąże się to z natychmiastowym zniszczeniem zakończeń nerwowych. Dlatego niezwykle istotne jest w pierwszej kolejności określenie stopnia oparzenia, aby można było wdrożyć odpowiednie postępowanie. W przypadku oparzeń I i II stopnia pierwsza pomoc powinna wyglądać następująco:

  1. Zdjąć wszelką biżuterię i odzież znajdującą się w okolicy oparzenia, gdyż ich kontakt ze zranioną skórą może skutkować bólem, wtopieniem się w skórę lub nawet powstaniem martwicy.
  2. Natychmiast schłodzić oparzone miejsce, najlepiej umieszczając je pod strumieniem chłodnej wody (ok. 20 stop. C), w zależności od miejsca występowania, a jeśli nie jest to możliwe – okładać ranę chłodnymi, wilgotnymi kompresami. Takie działanie pomaga zredukować obrzęk, a także zmniejsza ból i głębokość oparzenia. Pozytywne skutki można zazwyczaj odczuć już po upływie około pół godziny.
  3. Po schłodzeniu oparzenia założyć specjalistyczny opatrunek (Kamil, pomóż, czy tu jeszcze antyseptyka? Jakimi zaleceniami się kierować?) Opatrunek powinien być zmieniany przynajmniej raz dziennie.
  4. Podawać osobie poparzonej duże ilości letnich bądź ciepłych płynów, aby w ten sposób zapobiec odwodnieniu i zmniejszyć wahania temperatury ciała.
  5. Oparzenia wrzątkiem nie wolno natłuszczać!

Należy również pamiętać, żeby nie zrywać ani nie przekłuwać powstałych na skórze pęcherzy, ponieważ utrudnia to proces leczenia i zwiększa ryzyko pojawienia się blizny pooparzeniowej. Uszkodzona w ten sposób skóra jest również narażona na wystąpienie zakażenia.

Leczenie oparzeń III stopnia

W przypadku oparzeń wrzątkiem III stopnia konieczne jest podjęcie natychmiastowego działania, ponieważ im szybsza reakcja, tym większa szansa na przyspieszenie procesu zdrowienia. Bezpośrednio po oparzeniu natomiast należy wykonać następujące czynności:

  1. Odsłonić poparzoną skórę, pozbywając się z niej odzieży oraz biżuterii. Jeżeli część tkaniny przylgnęła do rany, nie wolno ściągać jej na siłę, ponieważ doprowadzi to do jeszcze większych uszkodzeń.
  2. W razie potrzeby podać osobie oparzonej leki przeciwbólowe.
  3. Schłodzić oparzone miejsce wodą o temperaturze ok. 20 stop. C, robić to jednak tylko przez kilka minut – inaczej można doprowadzić do hipotermii. Nie należy również zanurzać chorego w zbiorniku z wodą bądź w śniegu.
  4. Założyć na ranę suchy opatrunek, a jeśli jest ona zbyt rozległa – owinąć oparzone miejsca w czyste prześcieradło, a następnie okryć nim całego pacjenta, aby pomóc mu w zatrzymaniu ciepła.
  5. Podawać osobie poparzonej dużą ilość ciepłych napojów, takich jak herbata, mleko bądź lekko osolona woda.

Przeczytaj również: Pielęgnacja ran i blizn pooparzeniowych – o czym należy pamiętać?

Przeczytaj bezpłatnie artykuł w czasopiśmie „Chirurgia Plastyczna i Oparzenia”:

Zalety i wady antyseptyków stosowanych w profilaktyce i leczeniu infekcji ran oparzeniowych – okiem mikrobiologa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *