Badanie: nawet nieużywane bandaże i taśmy chirurgiczne mogą być zanieczyszczone
Badania naukowe Newsy Opatrunki Profilaktyka Zakażenia

Badanie: nawet nieużywane bandaże i taśmy chirurgiczne mogą być zanieczyszczone

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Z opublikowanej w czasopiśmie „EWMA Journal” przez zespół niemieckich ekspertów analizy wynika, że poziom kontaminacji rolek bandaży i taśm chirurgicznych, z którymi personel opieki medycznej ma częsty kontakt, może stanowić źródło mikrobiologicznego zanieczyszczenia placówek medycznych, a co za tym idzie – zakażeń szpitalnych.

Zakażenia związane z hospitalizacją (ang. healthcare-associated infections, HCAI) już od wielu lat pozostają główną przyczyną zachorowalności i umieralności pacjentów przebywających w szpitalu. Jak podają eksperci w czasopiśmie „EWMA Journal”, w krajach europejskich stanowią one średnio 7,1% wszystkich hospitalizacji, z około 4 544 100 epizodami HCAI każdego roku. Na rozwój tego rodzaju zakażeń wpływają przede wszystkim długotrwały pobyt w szpitalu, długotrwała niepełnosprawność, zwiększona odporność bakterii na środki przeciwdrobnoustrojowe, ogromne obciążenie finansowe systemów opieki zdrowotnej oraz wysokie koszty leczenia pacjentów. Obciążenie chorobami znajduje również odzwierciedlenie w rocznych stratach finansowych placówek medycznych, szacowanych na około 7 miliardów euro samych tylko kosztów bezpośrednich.

Powierzchnie i przedmioty szpitalne źródłem zakażeń

Jak wskazują niemieccy eksperci z BSN Medical GmbH w Hamburgu, zanieczyszczenie mikrobiologiczne powierzchni nieożywionych nierzadko opisywane jest jako źródło rozprzestrzeniania się zakażeń szpitalnych. Przedmioty, które są często dotykane przez personel medyczny lub też znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pacjenta,  mogą stanowić swoisty „zbiornik” patogenów i przyczyniać się do ich przenoszenia na inne osoby, szczególnie w przypadku drobnoustrojów, które są w stanie przetrwać na takiej powierzchni przez długi czas. Badania wskazują, że patogeny szpitalne mogą utrzymywać się w środowisku od kilku dni do nawet kilku miesięcy, czego przykładem jest Staphylococcus aureus, czyli bakteria gronkowca, która może przetrwać od tygodnia do 7 miesięcy, nieustannie stwarzając ryzyko zakażenia, o ile nie zostaną podjęte środki zapobiegawcze. Ponadto kontakt dłoni ze skażonymi powierzchniami skutkuje różnym stopniem transmisji drobnoustrojów w zależności od ich rodzaju. Escherichia coli, Salmonella spp. oraz S. aureus mają niemal 100% odsetek zakażeń, podczas gdy w przypadku Candida albicans wynosi on 90%, rotawirusów natomiast – 16%. Z kolei przykłady powierzchni o wysokim stopniu przylegania obejmują klamki, poręcze łóżka, przełączniki światła oaz powierzchnie wokół toalet w pokojach pacjentów, ale nie tylko – często bowiem pominięte zostają powierzchnie o wysokim poziomie dotyku, do których zaliczają się często używane przedmioty medyczne, takie jak np. rolki taśmy medycznej.

52 przebadane rolki

W swoim badaniu niemieccy naukowcy skupili się na stopniu kontaminacji drobnoustrojami rolek bandaży oraz taśm chirurgicznych, ponieważ są one bardzo często dotykane przez personel medyczny. Starali się również określić, czy mogą stanowić potencjalne źródło zakażeń szpitalnych we względu na ilość bądź rodzaj znajdujących się na nich drobnoustrojów. W tym celu 52 szpule taśmy chirurgicznej od różnych producentów, zarówno używane, jak i nieużywane, zostały zebrane z sześciu placówek medycznych w Hamburgu w celu przeprowadzenia analizy. Używane rolki taśmy i bandaży, pochodzące z różnych firm produkcyjnych, służyły zilustrowaniu ich użycia w rutynowych warunkach szpitalnych, nieużywane zaś pobrano bezpośrednio z oryginalnego opakowania. Obie grupy wyborów medycznych transportowano oddzielnie w środowisku sterylnym. Wśród badanych placówek medycznych znalazły się dwa szpitale, dwa gabinety lekarskie, jedna przychodnia i jedna klinika transfuzji krwi.

Bakterie także na nieużywanych taśmach chirurgicznych

Jak pokazały wyniki badań mikrobiologicznych, choć liczba jednostek tworzących kolonię (ang. colony-forming unit, cfu) na rolkach różniła się w zależności od placówki, używane taśmy miały większą kontaminację bakteriami (ze średnią 156 cfu na jedną rolkę) niż taśmy nieużywane (73 cfu na jedną rolkę). Najwyższe obciążenie biologiczne stwierdzono w jednym ze szpitali – 853 cfu na jednej z rolek, ze średnią 353 cfu na używanych taśmach. Drugi w kolejności był gabinet lekarski o najwyższej wartości 643 cfu i średniej 256 cfu dla używanych rolek. Co więcej, zaledwie jeden z sześciu badanych ośrodków, czyli klinika transfuzji krwi, miał poziom zanieczyszczeń poniżej wartości progowej 50 cfu na rolkę. Potencjalne patogeny na powierzchni taśm i bandaży zidentyfikowano na połowie szpul z jednego z badanych szpitali oraz na jednej z ośmiu w drugim. W gabinetach lekarskich jedna na cztery rolki była zanieczyszczona drobnoustrojami, w przychodzi zaś – jedna na osiem używanych taśm, a także trzy na osiem w klinice transfuzji. Wśród mikroorganizmów wyizolowanych z rolek zidentyfikowano patogeny szpitalne, takie jak S. aureus, S. epidermidis i E. gallinarium, czyli jedne z najczęściej zgłaszanych patogenów. Znaleziono je również na nieużywanych taśmach i bandażach, choć ich ilość była znacznie mniejsza – w szpitalu wynosiła ona 160 cfu, w gabinecie lekarskim – 151 cfu, w klinice transfuzji krwi natomiast – tylko 21 cfu na nieużywaną rolkę.

Wyniki te sugerują, że rolki bandaży i taśm chirurgicznych mogą być potencjalnym źródłem zakażeń związanych z opieką zdrowotną. Do zanieczyszczenia drobnoustrojami może dojść m.in. poprzez przeniesienie ich przez ręce pracowników opieki zdrowotnej lub też poprzez bezpośrednie wydalanie drobnoustrojów przez pacjenta. Z tego powodu eksperci z czasopisma „EWMA Journal” wyróżniają higienę rąk, jako podstawowy elementem wszystkich pakietów służących zapobieganiu zakażeniom.

Pełną treść artykułu znaleźć można TUTAJ.

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Jakość instrumentarium chirurgicznego a zakażenia szpitalne

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *