Dermatologia Pod sliderem

Blizny – rodzaje i terapia

Procedury zastosowane w terapii ran mają ogromne znaczenie dla procesu gojenia. Wdrożenie odpowiedniej pielęgnacji i metod leczenia może znacząco zmniejszyć bliznowacenie rany lub całkowicie je wyeliminować. Istnieją jednak rodzaje ran, w przypadku których nie można zapobiec powstawaniu blizn.

Jak powstają blizny

Tworzenie blizn to część ostatniej fazy gojenia rany – fazy odbudowy. Dojrzewanie (modelowanie) blizny może trwać od 21 dni do nawet dwóch lat. Na czas gojenia wpływa wiele czynników, takich jak rozmiar rany, jej kształt, typ, rozległość uszkodzenia tkanek, występowanie w ranie ciał obcych oraz warunki odpływu wydzieliny, a także ukrwienie w obszarze rany.

W fazie odbudowy aktywności komórkowe obejmują przebudowę kolagenu, regresję naczyń włosowatych i stopniowe zwiększanie wytrzymałości na rozciąganie. W procesie tworzenia się blizn następuje krzyżowanie się (sieciowanie) włókien kolagenowych, które nadają siłę nowo powstałej tkance bliznowatej.

Rodzaje blizn

Świeże, niedojrzałe blizny są zaczerwienione, wypukłe lub nabrzmiałe, a także wrażliwe na dotyk, swędzące. Ostateczny wygląd i cechy blizny zależą jednak od wielu czynników, w tym przyczyny rany, jej wielkości i głębokości, umiejscowienia rany oraz zastosowanej terapii. Wśród podstawowych rodzajów blizn wyróżnia się:

blizny hipertroficzne (przerostowe) – powstają na skutek nadmiernego tworzenia się włókien kolagenowych. Często towarzyszy im świąd i dolegliwości bólowe, mogą powodować ograniczenia ruchu. Tego rodzaju blizny najczęściej powstają z ran na klatce piersiowej, górnej części pleców i ramionach, ale mogą się pojawić w dowolnym miejscu na ciele. Z biegiem czasu się zmniejszają, mogą także cofać się samoistnie.

keloidy – blizny uniesione (wypukłe), przekraczające granice rany, która spowodowała bliznę. Mogą się pojawić do roku po urazie, czasem towarzyszy im świąd lub dolegliwości bólowe. W przeciwieństwie do blizn przerostowych,  nie wykazują tendencji do zanikania, powiększają się wraz z upływem czasu.

Źródłem keloidów często są poważne urazy termiczne i mechaniczne, a także rozległe zabiegi chirurgiczne. Ten rodzaj blizn częściej występuje u osób z ciemną karnacją, nie pojawia się natomiast u albinosów. Uważa się, że powstawanie keloidów może mieć podłoże hormonalne.

Keloidy, podobnie jak blizny przerostowe, powstają w wyniku zaburzeń związanych z nadmierną aktywnością fibroblastów.

przykurcz bliznowaty – powstaje w przypadku, gdy blizna jest ciaśniejsza i grubsza niż otaczająca ją skóra. Blizna może ograniczać ruch, jeżeli znajduje się w pobliżu dużego stawu, np. kolana.

blizny zanikowe (atroficzne) – przyczyną ich powstawania jest niedostateczna synteza nowej tkanki w procesie gojenia rany. Występuje w przebiegu takich chorób jak trądzik czy ospa wietrzna, gdzie stan zapalny oddziałuje na podścielisko łącznotkankowe, co prowadzi do jego destrukcji.

Leczenie blizn

Terapia blizn zależy zarówno od rodzaju blizny, jak i typu rany, która była jej źródłem. Jej główne cele to zmniejszenie rozmiarów blizny lub całkowite jej zredukowanie, a także eliminacja dolegliwości z nią związanych, takich jak ból, swędzenie, obrzęk, sztywnienie.

W leczeniu bliznowców najczęściej stosuje się zabiegi chirurgiczne, farmakoterapię (miejscowo stosowane kortykosteroidy, interferon i bleomycyna, ostrzykiwanie toksyną botulinową, opatrunki okluzyjne z fluorowanymi sterydami), a także krioterapię, laseroterapię, presoterapię i radioterapię.

Leczenie blizn przerostowych opiera się przede wszystkim na zabiegach chirurgicznych (wycięcie blizny i przeszczep skóry w celu uzyskania estetyczniejszej, niesprawiającej dyskomfortu blizny). Stosuje się także leczenie farmakologiczne (miejscowo stosowane kortykosteroidy lub opatrunki okluzyjne) oraz laseroterapię (w przypadku nieprawidłowego dobrania mocy lasera istnieje jednak ryzyko zwiększenia bliznowacenia).

Blizny zanikowe leczy się za pomocą metod chirurgicznych (demabrazja mechaniczna i laserowa), mikrodermabrazji oraz peelingów chemicznych (kwasy AHA i TCA).

W leczeniu blizn jako terapię wspomagającą wykorzystuje się także silikonowe żele, maści i opatrunki, preparaty z witaminami A i E, preparaty na bazie kwasu hialuronowego i kolagen, a także opatrunki poliuretanowe.

Źródła: https://www.woundsource.com/, https://www.doctormed.pl/, https://www.sciencedaily.com/

Przeczytaj także: Bandaże zmieniające kolor pomogą zidentyfikować rodzaj bakterii w ranie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *