Badania naukowe Leczenie ran Newsy Nowe technologie Odleżyny Pod sliderem Zakażenia

Analiza: czynniki ryzyka pojawienia się odleżyn w trakcie hospitalizacji

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Pacjenci w oddziałach intensywnej terapii są narażeni na wysokie ryzyko wystąpienia odleżyn. Analiza badań przeprowadzona przez fińskich naukowców pozwoliła wyróżnić czynniki, które znacząco wpływają na ich rozwój u dorosłych pacjentów wymagających intensywnej opieki medycznej. Jej wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „EWMA Journal”.

Z opublikowanych w czasopiśmie „Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opieki” danych wynika, że na ryzyko powstania odleżyn narażonych jest 3–17% wszystkich hospitalizowanych pacjentów oraz 17–28% osób objętych opieką domową. Eksperci szacują, że w Polsce problem ten dotyczy około 500 tysięcy chorych. z ranami przewlekłymi – z tego powodu niezwykle istotne jest, aby specjaliści byli zaznajomieni z nowoczesnymi metodami profilaktyki i leczenia odleżyn. Ogromne znaczenie ma także znajomość czynników wpływających na ryzyko ich powstawania, na czym skupili się fińscy naukowcy pod kierownictwem Maarit Ahtiali.

Analiza wyników szpitalnych

Fińscy badacze przeprowadzili gruntowną analizę danych zebranych w Uniwersyteckim Szpitalu w Turku w latach 2010–2011. W tym celu zmodyfikowali oni skalę Jackson/Cubbin (mJ/C), służącą ocenie stopnia ryzyka wystąpienia ran odleżynowych, i wykorzystali ją, aby określić ogólne czynniki ich rozwoju na grupie pacjentów, liczącej 3 196 osób. Retrospektywnie przeanalizowano wpływ przyczyny leczenia, rodzaju wykorzystanego znieczulenia, długości pobytu w placówce medycznej oraz poziomu hemoglobiny na powstawanie odleżyn, wykorzystując jednocześnie skalę Jackson/Cubbin. Do tego badania posłużyły dane wszystkich osób dorosłych (powyżej 18. Roku życia) przyjętych na OIOM w 2010 i 2011 roku. Ich średnia wieku, jak ustalili eksperci, wynosiła 60,5 lat, ze znaczną przewagą liczby mężczyzn – stanowili oni bowiem 62,7% pacjentów. Pacjenci przebywali w oddziale intensywnej terapii średnio 3,6 dnia, z czego 30,2% spędziło tam dokładnie 3 dni lub mniej. Zgodnie z wytycznymi National Pressure Ulcer Advisory Panel and European Pressure Ulcer Advisory Panel zaobserwowane odleżyny oceniono w skali I–IV. Pacjenci, u których rany odleżynowe występowały jeszcze przed okresem hospitalizacji, zostali wykluczeni z badania.

Najwięcej odleżyn w OIT

Fińscy naukowcy wykazali, że wśród wszystkich pacjentów, u których w trakcie hospitalizacji pojawiły się rany odleżynowe, aż 74,1% było leczonych w oddziale intensywnej terapii, a 25,9% w oddziale intensywnego nadzoru, przy czym 73,2% stanowili pacjenci chirurgiczni. Na podstawie najczęstszych rozpoznań wyodrębniono cztery główne grupy pacjentów: osoby z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego, z chorobą niedokrwienną serca, inną chorobą serca oraz pozostałe diagnozy. Ze wszystkich zaobserwowanych owrzodzeń 72,1% stanowiły rany w fazie I i II. Ponadto ¾ owrzodzeń odleżynowych powstało na kości krzyżowej, pośladkach lub piętach, a częstość ich występowania wzrastała wraz z wydłużeniem czasu hospitalizacji – przy pobycie w szpitala krótszym niż 3 dni ryzyko rozwoju odleżyny wynosiło 2,4%, gdy jednak hospitalizacja trwała 3 dni bądź dłużej, wynik ten wzrastał nawet do 24,5%. Eksperci podsumowali, że wysokie ryzyko tego rodzaju ran wystąpiło w sumie u 47,8% hospitalizowanych w oddziałach intensywnej opieki medycznej i wynikało przede wszystkim z długiego okresu hospitalizacji oraz niskiego stężenia hemoglobiny we krwi. Do ich rozwoju szczególnie przyczyniała się niedokrwistość – wśród tych pacjentów najczęściej obserwowano pojawienie się odleżyn. Fińscy badacze sprawdzili również, czy zastosowanie znieczulenia ogólnego przyczynia się do powstawania ran odleżynowych, jednak wyniki, które otrzymali, nie dały jednoznacznych dowodów, mogących potwierdzić bądź zaprzeczyć tej tezie.

Czym są odleżyny?

Owrzodzenia odleżynowe, potocznie zwane odleżynami, to trudno gojące się rany, które powstają w następstwie działania różnych czynników zewnętrznych i wewnętrznych, m.in. długotrwałego lub powtarzającego się ucisku o twarde podłoże, tarcia bądź też działania sił ścinających. Czynniki te prowadzą bowiem do niedotlenienia tkanek, a następnie do ich martwicy. Zwykle odleżyny pojawiają się w sytuacjach wystąpienia zaburzeń we właściwym przepływie krwi w naczyniach krwionośnych, to jednak nie wszystko – do zwiększenia ryzyka powstania ran odleżynowych mogą przyczyniać się również wilgoć, zanieczyszczenie oraz obniżona podaż białka spowodowana chorobą. Najczęściej występują one u pacjentów leżących, u których odnotowano zniesioną lub ograniczoną sprawność motoryczną, m.in. na skutek udaru lub porażenia mózgu, a także uszkodzenia czaszkowo-mózgowego. Mogą także wynikać z wieku, czasu hospitalizacji, deficytu samoopieki, zaburzeń odżywiania bądź odwodnienia – czynniki te stanowią jedne z najczęstszych spośród 100 zidentyfikowanych przyczyn powstawania owrzodzeń odleżynowych.

Pełną treść publikacji znaleźć można TUTAJ.

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece”:

Za i przeciw intensywnej terapii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *