Dermatologia Pod sliderem

Fotoalergiczna reakcja skórna – fitofotodermatoza

Fitofotodermatoza, nazywana inaczej chorobą limonkową, to fototoksyczna lub fotoalergiczna reakcja skórna niemająca podłoża immunologicznego, która pojawia się w wyniku kontaktu skóry z roślinami zawierającymi fotouczulające furanokumaryny po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Jakie są jej objawy i jak przebiega terapia?

Przyczyny fitofotodermatozy

Źródłem fitofotodermatoz są rośliny zawierające psoralen, czyli furanową pochodną kumaryny. Związek ten jest aktywowany przez promieniowanie UVA w procesie fotosyntezy. Jeżeli dojdzie do kontaktu skóry z rośliną, na powierzchni której doszło do aktywacji psoralenu, może dojść do wystąpienia reakcji zapalnej.

Do roślin zawierających psoralen zalicza się gatunki z rodziny selerowatych, w tym pietruszkę, seler, marchew, aminek wielki i pasternak, a także barszcz perski, barszcz mantegazyjski i barszcz Sosnowskiego. Właściwości fototoksyczne wykazują także koper wieprzowy i marchew zwyczajna.

Z fitofotodermatozą wiąże się także owoce cytrusowe (przede wszystkim limonki, pomarańcze bergamoty) i rutę zwyczajną oraz figi.

Objawy fitofotodermatozy

W trakcie 24 godzin od kontaktu z rośliną zawierającą furanokumaryny i ekspozycji na promieniowanie słoneczne pojawiają się pierwsze zmiany skórne. Fitofotodermatoza początkowo przejawia się w postaci zaczerwienienia i wysypki, którym towarzyszy świąd i pieczenie.

Zaostrzenie następuje po 48-72 godzinach od ekspozycji. Na obszarze skóry objętym zmianami pojawiają się pęcherze, po których mogą pozostawać blizny. Po ustąpieniu objawów stanu zapalnego może dojść do wystąpienia hiperpigmentacji, która utrzymuje się do kilku tygodni lub nawet miesięcy po wystąpieniu reakcji.

U niektórych pacjentów reakcja zapalna może mieć łagodny przebieg lub pozostać niezauważona. W takim przypadku jedynym objawem są zmiany w pigmentacji tkanek.

Symptomy fitofotodermatozy mogą zostać zaostrzone, jeżeli skóra jest wilgotna, spocona, a także podczas upału.

W procesie diagnostycznym fitofotodermatozę należy odróżnić od oparzeń słonecznych i termicznych, reakcji polekowych i kontaktowego zapalenia skóry.

Zapobieganie i leczenie fitofotodermatozy

W przypadku słabo nasilonych objawów stosuje się leczenie zachowawcze w postaci chłodnych, wilgotnych okładów. W bardziej zaostrzonych przypadkach tego schorzenia zaleca się miejscowe stosowanie glikokortykosteroidów w celu zwalczenia obrzęku i stanu zapalnego. Istotne jest wprowadzanie działań prewencyjnych. Zaleca się stosowanie odzieży ochronnej (rękawic, koszul z długimi rękawami) podczas prac z roślinami narażającymi na wystąpienie reakcji skórnych, nakładanie kremów z filtrem, a także branie mycie rąk, branie kąpieli lub prysznica po przebywaniu w kontakcie z roślinami.

Źródła: https://emedicine.medscape.com/, http://www.medipage-dermatologia.pl/, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

Przeczytaj także: Światowej sławy prof. Axel Kramer wykładowcą IV Forum Leczenia Ran

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Wybrane strategie zwalczania biofilmów w zakażeniach. Część 2. – terapia fotodynamiczna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *