Jak dobrać odpowiedni opatrunek?
Leczenie ran Newsy Opatrunki Pod sliderem Rodzaje ran

Jak dobrać odpowiedni opatrunek?

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Wybór odpowiedniego opatrunku na rany wymaga uwzględnienia różnorodnych czynników, co często bywa trudnym i wymagającym zadaniem nawet dla ekspertów z wieloletnim doświadczeniem. W praktyce leczenia ran dobranie właściwej kompresji i opatrunku ma ogromne znaczenie dla całej terapii, dlatego tak ważne jest, aby być w stanie rozróżnić podstawowe zagadnienia, warunkujące wybór środków leczniczych.

Ilość wysięku z rany

Pierwszym czynnikiem, na jaki należy zwrócić uwagę, jest poziom wysięku z rany. Głębokie i trudno gojące się rany charakteryzują się zazwyczaj dużą ilością wysięku, przy którym najlepsze rozwiązanie stanowią opatrunki hydrowłókniste, alginianowe i hydrokoloidowe, tworzące w kontakcie z wydzieliną żel, utrzymujący wilgotne środowisko w ranie i minimalizujący ból podczas usuwaniu, przy jednoczesnym nienaruszeniu nowo powstałej tkanki. Dodatkowo w przypadku opatrunków hydrokoloidowych doskonale sprawdza się także warstwa piankowa, która absorbuje nadmiar wysięku i zabezpiecza skórę przed tarciem. Natomiast w przypadku ran o umiarkowanym i małym wysięku stosuje się zazwyczaj opatrunki przyspieszające gojenie, np. enzymatyczne, hydrożelowe lub mieszane. Ich zastosowanie miejscowo moduluje pH i poprawia macierz komórkową, wspomagając tym samym proces leczenia. Przy takich ranach sprawdzają się także żele antyseptyczne i czyszczące.

Głębokość rany

W zależności od przyczyn ich powstania rany dzieli się na płytkie i głębokie. W przypadku ran głębokich zastosowanie mają opatrunki wykorzystywane także w uszkodzeniach tkanek o dużym wysięku, ale nie tylko – dobrym wyborem są opatrunki wzbogacone jonami srebra, których działanie polega na zwalczaniu bakterii i innych patogenów atakujących ranę. Ogromne znaczenie ma również utrzymanie sterylnych warunków ich zakładania i zdejmowania, a warstwa zewnętrzna powinna chronić ubytek przed wszelkimi zanieczyszczeniami. Założenie takiego opatrunku zawsze powinno poprzedzać zdezynfekowanie i oczyszczenie rany, ponieważ usuwanie drobnoustrojów z jej wnętrza nastręcza większych trudności niż w przypadku ran płytkich, które z kolei wymagają zastosowania głównie chłonnych opatrunków hydrokoloidowych, zapewniających odpowiednio wilgotne środowisko rany. Dodatkowo często stosuje się żel, kiedy powierzchnia rany jest duża i nieregularna.

Obecność zakażenia

W terapii ran zakażonych dobór odpowiedniego opatrunku jest szczególnie istotny. Wybrany właściwie, może znacznie przyspieszyć proces leczenia oraz pozwala uniknąć dodatkowych powikłań. Z tego powodu najlepiej sprawdzają się opatrunki, które – dzięki zawartym w nim substancjom i składnikom – mają dodatkowe działanie antybakteryjne i bakteriobójcze. Wśród nich wyróżnia się m.in. opatrunki ze srebrem, z węglem aktywowanym oraz złożone. Pierwsze z nich stanowią doskonałą barierę przed bakteriami i znacznie przyspieszają proces gojenia, wykazują też skuteczność wobec szerokiego spektrum bakterii, w tym MRSA, VRE oraz grzybów, np. drożdżaków lub pleśni. Drugie – zawierające węgiel aktywowany – służą przede wszystkim pochłanianiu nieprzyjemnego zapachu z rany i mogą stanowić dobry wybór w przypadku ran przewlekłych, takich jak odleżyny. Opatrunki złożone natomiast zazwyczaj składają się z kilku warstw, z których każda pełni inną rolę. Mogą na przykład być zbudowane z warstwy zawierającej srebro jonowe, pianki poliuretanowej oraz wodoodpornej powłoki zabezpieczającej przed kontaktem rany z zewnętrznymi zanieczyszczeniami.

Sterylność rany

Właściwie przeprowadzona higiena rany ma na celu uniemożliwienie rozwijania się niepożądanych mikrobów. W przypadku niektórych ran uprzednia dezynfekcja nie jest wystarczająca, np. ze względu na występujące zakażenie. W każdym przypadku należy jednak zadbać o to, by ubytek był zawsze zabezpieczony przed czynnikami zewnętrznymi. Dlatego nierzadko stosuje się dwa opatrunki – pierwotny i wtórny, z których pierwszy zapewnia dobre środowisko leczenia i chroni przed kolonizacją bakterii, drugi natomiast utrzymuje opatrunek pierwotny i zapewnia ochronę przed zarazkami.

Należy jednak pamiętać, że każda rana wymaga konsultacji ze specjalistą, który uwzględni wszystkie czynniki związane z jej powstaniem, a następnie dobierze odpowiednie metody leczenia. Ponieważ wciąż nie istnieje jeden uniwersalny opatrunek, konsultacja z lekarzem bądź pielęgniarką specjalizującą się w leczeniu ran jest najlepszym sposobem na efektywną terapię z wykorzystaniem najlepszych środków medycznych.

Przeczytaj również: Nie tylko opatrunki. Jak przyspieszyć gojenie rany?

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece”:

Zakażenie ran i owrzodzeń – postępowanie w praktyce pielęgniarskiej

One thought on “Jak dobrać odpowiedni opatrunek?

  1. Nie zawsze to jest łatwy wybór, ale wybranie najlepszego środka do odkażania nie jest trudne. Ja od wielu lat stosuję Octenisept, bo mimo swojej delikatności w działaniu jest bardzo skuteczny. Dodatkowo można go stosować praktycznie na wszystko – nawet do odkażania jamy ustnej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *