Zabieg plastyki wałów okołopoznokciowych jest wykonywany celem przywrócenia prawidłowej budowy tkanek, które otaczają paznokieć. Najczęściej zalecany jest u osób, u których zdiagnozowano przewlekłe wrastanie paznokci, i u których wcześniejsze metody terapeutyczne nie okazały się skuteczne. Plastyka wałów okołopaznokciowych uznawana jest za mało inwazyjny zabieg chirurgiczny, jednak mogą po nim pojawić się pewne komplikacje. Jak pielęgnować ranę po zabiegu i na co zwrócić szczególną uwagę w procesie gojenia? 

Jak przebiega zabieg plastyki wałów okołopaznokciowych?

Plastyka wałów okołopaznokciowych jest to zabieg, który polega usunięciu przerośniętych tkanek otaczających płytkę paznokcia, poprzez co eliminowana jest główna przyczyna wrastania. Dzięki zabiegowi pacjent uzyskuje trwałą ulgę i redukcję dolegliwości bólowych. Zabieg wskazany jest u pacjentów borykających się z przewlekłym wrastaniem paznokci, nawracającym stanem zapalnym, braku efektów innych terapii (np. klamry), dziedzicznych predyspozycji do pojawiania się problemu wrastania paznokci czy znacznego przerostu i zbliznowacenia wałów paznokciowych.

Plastyka wałów paznokciowych odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Lekarz w trakcie zabiegu wykonuje kilka niedużych nacięć, usuwając przy tym nadmiar tkanek miękkich – skóry wokół paznokcia oraz tkanki podskórnej, która uległa przerośnięciu. W kolejnym kroku wał okołopaznokciowy jest tak modelowany, aby paznokieć miał możliwość prawidłowego wzrostu.

Po uformowaniu tkanek wokół paznokcia lekarz zakłady szwy i zabezpiecza miejsce opatrunkiem. Plastyka wałów okołopaznokciowych trwa około 30-40 minut minut, po zabiegu pacjent nie wymaga hospitalizacji. Po tym czasie może wrócić do domu. Zostaje on jednocześnie poinstruowany o tym, jak pielęgnować ranę.

Charakterystyka rany po plastyce wałów paznokciowych

Plastyka wałów okołopaznokciowych mimo, iż jest zabiegiem małoinwazyjnym, wiąże się z powstaniem rany. Rana ta, ze względu na obszar, w którym powstała wymaga bardzo ostrożnej pielęgnacji i postepowania. Jest to ważne ze względu na to, iż skóra wokół paznokci jest delikatna oraz podatna na podrażnienie i obrzęk.

Po przeprowadzonej plastyce wałów okołopaznokciowych, w miejscu przeprowadzeniu zabiegu obserwuje się zaczerwienienie, tkliwość oraz niewielki obrzęk. Są to typowe objawy wynikające z interwencji chirurgicznej. Prawidłowe gojenie się rany zabezpieczenie opatrunkiem. W trakcie prawidłowego procesu gojenia obrzęk zmniejsza się, a struktura skóry zostaje przywrócona.

W procesie prawidłowego gojenia się rany po plastyce wałów okołopaznokciowych najważniejsze są pierwsze dni po zabiegu, ponieważ skóra narażona jest na ucisk obuwia, wilgoć oraz możliwość wystąpienia przypadkowych urazów. W tym czasie, pacjent powinien zwracać szczególna uwagę na prawidłową pielęgnację rany, regularną zmianę opatrunków, a także odciążanie operowanego palca. Działania te pozwolą na regenerowanie się tkanek bez wystąpienia powikłań, takich jak m.in. podrażnienia, przerośnięcie tkanki łącznej, czy zmiany uniemożliwiające prawidłowy wzrost paznokcia.

Jakie są najczęstsze przyczyny wystąpienia powikłań po zabiegu plastyki wałów okołopaznokciowych?

Najczęściej opisywane powikłania po plastyce wałów okołopaznokciowych to: kwriak, infekcja w miejscu operowanym, martwica skóry, trudno gojące się rany czy brak oczekiwanego efektu terapeutycznego. W procesie gojenia się rany mogą także pojawić się objawy, takie jak: obrzęk, zaczerwienienie wokół szwów, wysięk, ból.

Objawy, które powinny skłonić do konsultacji ze specjalistą to m.in.:

• nasilający się ból, szczególnie typu pulsującego,
• zaczerwienienie obejmujące coraz większy obszar,
• wysięk ropny lub o nieprzyjemnym zapachu,
• ziarnina wystająca ponad powierzchnię wału,
• zniekształcenie płytki.

Najczęstsze powikłania po plastyce wałów okołopaznokciowych

• Infekcja rany

W przypadku, gdy do rany przedostaną się bakterie, może dojść do rozwoju infekcji. Charakterystycznymi objawami infekcji są m.in. zwiększone zaczerwienienie oraz ciepłota, zwiększony ból oraz nadmierny wysięk. Przyczyn takiego stanu może być wiele. Najważniejsze z nich to: nieprawidłowa pielęgnacja rany po zabiegu, uraz czy nieodpowiedni opatrunek.

• Przerost ziarniny

Ziarnina to rodzaj miękkiej tkanki, która tworzy się w ranie podczas procesu gojenia. W sytuacji, gdy ziarnina zaczyna przerastać ponad poziom wału paznokciowego, może zmienić kształt tkanek i utrudniać wzrost paznokcia. W skrajnych sytuacjach prowadzi do deformacji płytki.

• Nawracający stan zapalny

Nawracający stan zapalny może występować, gdy zabieg plastyki wałów okołopaznokciowych nie został przeprowadzony prawidłowo lub pacjent nieprawidłowo pielęgnuję ranę po zabiegu.

• Uszkodzenie macierzy

Podczas zabiegu plastyki wałów okołopaznokciowych może dojść do podrażnienia macierzy paznokcia. W wyniku tego, paznokieć może odrastać z bruzdami, pogrubieniem lub skręceniem, co powoduje zwiększone ryzyko nawrotu wrastania.

• Przerost wałów

Znaczny przerost wałów okołopaznokciowych może powodować, iż objawy wrócą i niezbędny będzie ponowny zabieg chirurgiczny.

Pielęgnacja rany po plastyce wałów okołopaznokciowych

Rana po plastyce wałów paznokciowych, ze względu na ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak zakażenie czy martwica, wymaga precyzyjnego postępowania w okresie pooperacyjnym. Należy dbać o odpowiednią czystość rany, regularną zmianę opatrunków, unikanie moczenia i obciążania stopy. Zazwyczaj zaleca się by po pierwszych 72 godzinach od zabiegu nie zdejmować opatrunku, a następnie zmieniać go codziennie, o ile nie ma innych zaleceń. Stopę można przemyć pod bieżącą wodą z preparatem o odpowiednim pH. Następnie ranę należy delikatnie osuszyć i zastosować zalecony środek antyseptyczny. Pacjenci przez pierwsze dwa tygodnie powinni oszczędzać stopę (unikać wysiłku fizycznego i długiego chodzenia). Wskazane jest noszenie luźnego obuwia, które nie uciska palca.

W leczeniu rany należy kierować się wytycznymi strategii TIME, która obejmuje:

• opracowanie tkanek,
• kontrolę zakażenia i stanu zapalnego,
• utrzymanie wilgotnego środowiska gojenia,
• wspieranie naskórkowania.

Należy także kierować się zasadami opisanymi w konsensusie Kramera, które pozwalają na dobór odpowiedniego środka bójczego, dostoswanego do specyfiki rany, oraz środków antyseptycznych, które wspierają gojenie i ograniczają ryzyko rozwoju infekcji w ranie.

Podsumowanie

Zabieg plastyki wałów okołopaznokciowych nie jest zabiegiem wysoce inwazyjnym, może powodować jednak pojawienie się powikłań. Obszar wokół paznokcia jest bardzo delikatny i podatny na wystąpienie stanów zapalnych, z tego względu bardzo ważne jest prawidłowe pielęgnowanie rany po przeprowadzonym zabiegu. Odpowiednie leczenie oraz przestrzeganie zaleceń przez pacjenta pozwala na szybsze gojenie się rany oraz prawidłowe wzrastanie paznokcia.

Bibliografia

https://pjwm.mocmedia.eu/wp-content/uploads/2025/02/Kopiec.pdf