Jak różnicować owrzodzenia żylne, niedokrwienne i neuropatyczne?
Leczenie ran Newsy Obok slidera Owrzodzenia żylne Owrzodzenia żylne goleni

Jak różnicować owrzodzenia żylne, niedokrwienne i neuropatyczne?

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Owrzodzenia żylne charakteryzuje duża nawrotowość, od 26 do 70%. Nadciśnienie w naczyniach żylnych, które utrzymuje się przez wiele lat, powoduje, że skóra na kończynie słabnie, przez co jest bardziej podatna na zniszczenia, urazy oraz postęp choroby. Jak rozróżnić owrzodzenia żylne, niedokrwienne i neuropatyczne?

Charakterystyka owrzodzeń żylnych

Owrzodzenia żylne związane są z niewydolnością żył przeszywających, głębokich lub powierzchownych względnie ich kombinacją. Najczęściej występują po urazie. Na początku objawiają się chromaniem żylnym, czyli rozrywającym bólem, który pojawia się po przejściu 100–200 m oraz bólem łydek podczas schodzenia ze schodów.

Owrzodzenia żylne umiejscowione są ponad kostką przyśrodkową, na kostce zewnętrznej lub z tyłu goleni. Powyżej kostki przyśrodkowej występują owrzodzenia żylne, do których prowadzi uszkodzenie żył powierzchownych i przeszywających. Do owrzodzeń kostki zewnętrznej przyczynia się natomiast uszkodzenie kości odstrzałkowej. Niekiedy owrzodzenia pojawiają się jednocześnie – mogą stykać się z tyłu goleni, tworząc owrzodzenia okrężne.

Owrzodzenia żylne w okolicy kostki przyśrodkowej, rzadziej zewnętrznej, w 1/3 dystalnej części goleni zawsze występują w towarzystwie innych objawów przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ). Mogą one tworzyć owrzodzenie okrężne.

Dno owrzodzenia żylnego pokryte jest włóknikiem zmieszanym z ziarniną i wydzieliną ropną. Tego rodzaju rana ma nieregularne brzegi z delikatnym, łagodnym spadem. Skóra wokół rany może być twarda i gruba albo zanikowa. Może być również nieelastyczna, przebarwiona, zmacerowana i podrażniona. Owrzodzeniu zawsze towarzyszą inne objawy choroby żylnej. Po oczyszczeniu dno owrzodzenia ma zdrową, różową ziarninę.

Charakterystyka owrzodzeń niedokrwiennych

Owrzodzenia niedokrwienne to ubytek pełnej grubości skóry, który spowodowany jest zmniejszonym zaopatrzeniem w krew kończyn dolnych na skutek zmniejszenia lub zamknięcia światła tętnicy. Powoduje to niedotlenienie (hipoksję) oraz martwicę tkanek. Przy owrzodzeniach niedokrwiennych brak lub występuje zmniejszona wyczuwalność tętna na tętnicy grzbietowej i piszczelowej tylnej. Tego rodzaju owrzodzenia bardzo często są przyczyną amputacji kończyny.

Owrzodzenia niedokrwienne najczęściej są głębokie i pokryte martwicą rozpływną. Kończyna wtedy jest blada lub sina, zimna, pozbawiona owłosienia, skóra cienka i krucha, a paznokcie cienkie, matowe lub w ogóle ich brak.

Owrzodzenia niedokrwienne mogą być zlokalizowane w okolicy ścięgna Achillesa, przedniej powierzchni goleni, dystalnej części stopy oraz na czubkach palców. U chorych leżących rany występują na pięcie i wyglądają jak odleżyna. Ten rodzaj owrzodzeń na początku objawia się chromaniem przestankowym, czyli bólem po długim chodzeniu.

Owrzodzenia niedokrwienne mają regularny kształt i ostro wycięte tkanki, o dobrze wydzielonych brzegach. Na dnie takiego owrzodzenia znajduje się czop martwiczy z rozpadającymi się tkankami, a po jego usunięciu – całkowity brak ziarniny. Dno owrzodzenia niedokrwiennego zawsze jest blade, a na kończynie mogą występować zmiany zgorzelinowe.

Charakterystyka owrzodzenia neuropatycznego

Owrzodzenia neuropatyczne wywołane są uszkodzeniem nerwów obwodowych. Umiejscowione są głównie na podeszwowej stronie stopy. Dno owrzodzenia neuropatycznego pokryte jest czopem martwiczym, natomiast skóra wokół pozbawiona czucia. Tętno w stopie jest wyczuwalne, występuje zmniejszona potliwość oraz zwiększenie ucieplenia tkanek. Stopa jest obrzęknięta i zaczerwieniona.

Skóra stopy neuropatycznej jest sucha i pękająca. Charakterystyczne dla niej są zaburzenia czucia bólu, temperatury i wibracji. Stopa neuropatyczna ma osłabione odruchy ścięgniste oraz zniekształcone stawy.

owrzodzenia neurpatyczne a niedokrwienne

W jaki sposób zapobiegać owrzodzeniom nóg?

Podstawą zapobiegania nadciśnieniu żylnemu jest prewencja trzeciorzędowa, która polega na stosowaniu substancji zmniejszających ryzyko wystąpienia raka. Może ono bowiem prowadzić do reakcji zapalnych, zniszczenia tkanek oraz zmian troficznych. W profilaktyce wtórnej ważna jest systematyczna kompresjoterapia, aktywność fizyczna, regularne wizyty w poradni oraz nieustanna edukacja chorego oraz jego rodziny.

Źródło: P. Mościcka, J. Cwajda-Białasik, M.T. Szewczyk, Nawrotowy charakter owrzodzeń żylnych kończyn dolnych. Problem wciąż aktualny, Leczenie Ran 2018;15(2):71–77; http://evereth.pl, W. Karnafel, Zespoł stopy cukrzycowej. Patogeneza, diagnostyka, leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.

Przeczytaj także: Owrzodzenia żylne – przyczyny i specyfika

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *