Dermatologia Newsy Pod sliderem

Martwica – jakie są jej rodzaje i jak z nią postępować?

Martwica, czyli przedwczesna śmierć komórek zachodząca z powodu niedotlenienia, ciężkich urazów mechanicznych, działania czynników zewnętrznych oraz pod wpływem niektórych chorób, to schorzenie wymagające specjalistycznej terapii. Jakie wyróżnia się rodzaje martwicy i czym się różni postępowanie kliniczne dla każdego z nich?

W zależności od przyczyny rozwoju martwicy oraz jej właściwości w praktyce klinicznej wyróżnia się jej trzy podstawowe rodzaje – odmianę skrzepową, rozpływną i serowatą. Rozwijają się one w innych obszarach organizmu i towarzyszą im różne procesy biologiczne i chemiczne.

Martwica skrzepowa

Przyczyną martwicy skrzepowej jest niedotlenienie tkanek (w wyniku zawału, zatoru, zwężenia tętnic z powodu cukrzycy lub miażdżycy, odmrożeń, ran kłutych i tłuczonych), które prowadzi do ich obumierania. W przebiegu tego rodzaju martwicy dochodzi do gwałtownego narastania kwasicy, a w konsekwencji do szybkiej denaturacji białek (w tym również enzymów lizosomalnych) i wyłączania ich aktywności. Skutkiem tych procesów jest obkurczenie elementów komórki, denaturacja białek cytoplazmy oraz zbrylenie i rozpad chromatyny jądrowej.

Martwica skrzepowa może występować w większości narządów organizmu człowieka (zawał serca, nerki, śledziony) oraz rozwijać się ogniskowo w przebiegu złośliwej choroby nowotworowej. Procesy charakterystyczne dla martwicy skrzepowej zachodzą także w wyniku ekspozycji tkanki na kwasy.

Szczególnym typem martwicy skrzepowej jest zgorzel (gangrena). Występuje ona w przypadku, gdy na terenie zajętej martwicą tkanki pojawiają się gnilne bakterie beztlenowe. W następstwie dochodzi do wtórnego upłynnienia tkanki martwiczej. Ten typ martwicy może objąć np. niedokrwione jelito grube, płuco lub miazgę zęba. Często rozwija się w głębokich, źle oczyszczonych ranach.

Specyficzna postać martwicy skrzepowej to także mumifikacja, w przebiegu której dochodzi do szybkiego wyschnięcia obumarłej tkanki.

Martwica rozpływna

Ten rodzaj martwicy rozwija się najczęściej w tkance mózgowej w wyniku niedotlenienia oraz niedokrwienia. W rzadkich przypadkach może również występować w komórkach wątroby wskutek infekcji wirusowych oraz działania silnych zasad, a także w błonie śluzowej żołądka i dwunastnicy.

W przebiegu martwicy rozpływnej uwalniają się enzymy lizosomalne, które powodują upłynnienie elementów komórki – jądra, cytoplazmy i chromatyny jądrowej. Uszkodzeniu ulegają także błony komórkowe. W krańcowym stadium cała komórka ulega rozpłynięciu.

Martwica serowata

Ten rodzaj martwicy jest charakterystycznym powikłaniem gruźlicy, kiły, ziarnicy złośliwej i niektórych nowotworów. Nazwa pochodzi od wyglądu makroskopowego tkanki, która została objęta tym rodzajem martwicy (przypomina zeschnięty twaróg). Martwica serowata rozwija się w komórkach niemających wystarczającego unaczynienia – na terenie ziarniny gruźliczej, ziarniny kiłowej oraz w bogatokomórkowych nowotworach złośliwych.

Leczenie martwicy

W przypadku martwicy skrzepowej i zgorzeli stosuje się leczenie operacyjne (chirurgiczne opracowanie zmienionej martwiczo tkanki) uzupełniane przez terapię farmakologiczną (leki przeciwzakrzepowe, przeciwbólowe, antybiotyki).

W terapii tego rodzaju martwicy stosuje się także opatrunki interaktywne, których zadaniem jest wspieranie procesów autolizy, dzięki czemu tkanka martwicza ulega łatwiejszemu usunięciu poprzez naturalne procesy zachodzące w ranie.

W przypadku niezaawansowanej martwicy z powodzeniem stosuje się ultradźwięki, które wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze przy jednoczesnym oszczędzeniu zdrowej tkanki.

Martwica rozpływna wymaga stosowania opatrunków, które będą utrzymywały w ranie wilgotne środowisko i pochłaniały nadmiar wysięku oraz resztki płynnego materiału martwiczego.

Leczenie martwicy serowatej skupione jest przede wszystkim na terapii schorzenia podstawowego (gruźlicy, kiły, nowotworu).

Pacjentom cierpiącym na martwicę zaleca się wysokokaloryczną, białkową dietę oraz przyjmowanie preparatów witaminowych w celu stymulacji odnowy tkanek.

 

Źródła: http://patomorfologia-cmuj.pl/, https://www.woundsource.com/, https://www.medonet.pl/

Przeczytaj także: Bandaże zmieniające kolor pomogą zidentyfikować rodzaj bakterii w ranie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *