Metody oczyszczania ran
Leczenie ran Newsy Obok slidera Oczyszczanie rany

Metody oczyszczania ran

Ten tekst przeczytasz w 2 min.

Oczyszczanie rany jest kluczowe w procesie gojenia. Wybór konkretnej metody oczyszczania zależy m.in. od jej rodzaju, rozróżnienia – czy jest to rana czysta czy zakażona. 

Oczyszczanie rany to usunięcie z jej powierzchni tkanki martwiczej, zanieczyszczeń obcych oraz bakterii. U pacjentów z trudno gojącymi ranami takie postępowanie jest ważnym elementem kompleksowego leczenia. Oczyszczanie, szczególnie w ranach przewlekłych jest kluczowe w procesie naprawy tkanek. Najważniejszą i konieczną procedurą w procesie przygotowania łożyska rany jest debridement. Przeprowadza się ją w celu zapewnienia odpowiedniej wilgotności rany. Zapobiega ona zakażeniom i pozwala na zamknięcie się rany.

Rany oczyszczamy poprzez przemycie, szorowanie, szczotkowanie, płukanie pod ciśnieniem, biochirurgię oraz opracowanie chirurgiczne.

Rany należy oczyszczać poprzez przemycie:

  • antyseptykiem,
  • 0,9% NaCL,
  • płynem Ringera,
  • PWE – Płynem Fizjologicznym Wieloelektrolitowym Izotonicznym.

Skuteczne oczyszczanie rany z łożyska polega na usunięciu odpadów komórkowych, szczątek rozpadłych tkanek, biofilmu, szkodliwego wysięku, a także odpadów metabolicznych hamujących proces gojenia się.

Oczyszczanie rany ma na celu przygotowanie jej łożyska do gojenia lub szybszego wygojenia. Istnieje związek pomiędzy częstotliwością oczyszczania rany a jej gojeniem.

Istnieją sytuację, w których stosowanie środków antyseptycznych powinno ograniczać się jedynie do takich, które są bezpieczne dla tkanek – zaliczają się do nich podchloryny oraz PHMB. Dotyczy to przede wszystkim:

  • Dużych ran,
  • Głębokich ran,
  • Nacięcia na skórze, które nie przestają krwawić,
  • Ran, które mogą wymagać zszycia,
  • Ugryzienia zwierząt,
  • Średnich i dużych poparzeń,
  • Urazów oczu,
  • Rany kłutych,
  • Oparzeń słonecznych,
  • Infekcji.

Sposób czyszczenia rany zależy od rodzaju rany. Rany czyste przemywamy promieniście od środka w kierunku jej brzegów. Natomiast rany zainfekowane od brzegów ku środkowi.

Prawidłowe oczyszczanie ran jest kluczowe i niezbędne w prawidłowym leczeniu
Oczyszczanie musi być wykonywane w sposób dokładny i regularny. Istotnym również w oczyszczaniu ran jest dokładne wypłukanie kieszeni, jam i przetok. Należy pamiętać, że nie wszystkie preparaty po czyszczeniu czy płukaniu mogą pozostać w tkankach. To w jaki sposób dobierzemy sposób oczyszczania ran zależy od stanu rany i możliwości. Dotyk w oczyszczaniu ran jest sprzymierzeńcem.

Do oczyszczania ran NIE należy stosować:

  • Mleczanu etakrydyny – Rivanolu,
  • Wody utlenionej,
  • Kwasu bornego,
  • Chlorheksydyny,
  • Mydła,
  • Antybiotyków stosowanych miejscowo.

Bardzo ostrożnie należy stosować 10% i 20% NaCL.

Rodzaje oczyszczania ran
Metody oczyszczania ran stosowane współcześnie można podzielić na: autolityczne, mechaniczne, enzymatyczne, chirurgiczne oraz biologiczne.

Oczyszczanie autolityczne to naturalne zdolności organizmu do upłynniania i eliminacji tkanki martwiczej przy wykorzystaniu jego własnych enzymów, komórek odpornościowych i wilgoci. Polega ono na przykryciu rany opatrunkiem utrzymującym odpowiednią wilgotność, dzięki czemu możliwe jest stworzenie środowiska pozwalającego na przetworzenie zdewitalizowanych tkanek
przez enzymy endogenne lub komórki fagocytarne.

Oczyszczanie mechaniczne to fizyczne usunięcie tkanek nekrotycznych i wysuszonych, które uniemożliwiają gojenie się rany. Wykonuje się je takimi metodami jak: gazikiem, opatrunkiem monofilamentowym do oczyszczania, przymoczką, hydroterapią, ultradźwiękami czy łyżeczkowaniem/ abrazją mechaniczną. Oczyszczanie mechaniczne minimalizuje obciążenie mikrobiologiczne.

Podczas oczyszczania enzymatycznego wykorzystuje się gotowe enzymy, takie jak kolagenaza czy papaina-mocznik – które służą jako środki oczyszczające wykorzystywane do rozpuszczania tkanki nekrotycznej.

Do oczyszczania biologicznego, czyli larwoterapii stosowane są jałowe larwy, w szczególności larwy muchy plujki Phaenicia sericata.

Źródło: „Leczenie Ran”; Nowa Metoda Leczenia i Oczyszczania Trudno Gojących się Ran, M. Sopata, T. Banasiewicz, M. Kucharzewski i wsp.

Przeczytaj także: Biofilm w ranach przewlekłych

Przeczytaj bezpłatnie artykuł w czasopiśmie „Chirurgia plastyczna i oparzenia”:

Zastosowanie larw Lucilia sericata w leczeniu oparzeń

One thought on “Metody oczyszczania ran

  1. Na pewno jest wiele sposobów i preparatów do odkażania ran, ale u mnie najlepiej sprawdza się octenisept. Jest na tyle łagodny, że można go stosować u niemowląt, ale na tyle skuteczny, że poradzi sobie nawet z trudno gojącymi się ranami. Ja go stosuję od kilku lat i zawsze wszystko szybko i ładnie się goi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *