Case study Leczenie ran Newsy Obok slidera Oczyszczanie rany Pielęgnacja Rodzaje ran Stomia

Oczyszczanie skóry w okolicy stomii

Właściwe oczyszczanie skóry w okolicy stomii jest niezwykle istotne. Pozwala uniknąć m.in. zmian na skórze, które mogą przybrać postać m.in. zaczerwienień, stanów zapalnych, uszkodzeń mechanicznych, zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych lub zmian alergicznych. O tym, w jaki sposób czyścić skórę wokół stsomii i jak o nią dbać, w rozmowie z ForumLeczeniaRan.pl tłumaczy mgr Elżbieta Szkiler, doświadczona pielęgniarka specjalizująca się w leczeniu ran.

Stomia to chirurgiczne połączenie światła narządu jamistego. Najczęstszą przyczyną wyłonienia stomii są choroby nowotworowe. W zależności od tego, czy został nieodwracalnie zniszczony aparat wydalniczy, stomia może być wyłoniona na stałe lub na czas leczenia. W zależności od miejsca wyłonienia najczęściej wykonuje się takie rodzaje stomii, jak gastrostomia, czyli połączenie z żołądkiem, ileostomia – połączenie z jelitem krętym, kolostomia – połączenie z okrężnicą oraz urostomia – połączenie z układem moczowym.

Jak tłumaczy Elżbieta Szkiler, stomia zastępuje choremu odbyt albo cewkę moczową lub umożliwia odżywianie. W każdym wypadku wyłoniony jest przezskórny dostęp do jelit lub pęcherza moczowego.

– O ile mocz powinien być jałowy, o tyle w jelitach bytuje ogromna liczba drobnoustrojów, również tych najgroźniejszych wielolekoopornych bakterii Gram ujemnych np. Proteus czy Pseudomonas – powiedziała specjalistka w leczeniu ran. Na skórze natomiast mamy kilkanaście gatunków gronkowca, w tym złocistego. Wszystkie drobnoustroje są zagrożeniem dla uszkodzonych tkanek oraz dla chorego.

Oczyszczanie skóry w okolicy stomii

Właściwe oczyszczanie skóry wokół stomii

Zabieg wyłonienia stomii jest operacją, która okalecza chorego, a także zmienia sposób zaspakajania podstawowych potrzeb fizjologicznych oraz wygląd fizyczny. Szczególnie ważne w pielęgnacji stomii jest prawidłowe funkcjonowanie przetoki i odpowiednie jej zabezpieczenie. Równie ważnym elementem pielęgnacji stomii jest utrzymanie skóry w czystości, co m.in. zapobiegnie zakażeniom.

– Środkiem, który z doświadczenia wiem, że doskonale nadaje się do oczyszczania skóry w okolicy stomii jest, np. płyn SutriSept. Dezaktywuje on nawet w obecności krwi i białka takie drobnoustroje, jak Acinetobacter baumannii już 30 sekund od aplikacji, po minucie Vancomycynooporny Enerococcus, a po 5 minutach Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Staphyllococcus aureus w tym MRSAEnterococcus Hirae. Tylko na drożdżopodobne Candida Albicans potrzebuje więcej czasu na eredykację, bo 10 minut ciągłego działania.

Konsekwencje niewłaściwej pielęgnacji skóry wokół stomii

U pacjentów z wyłonioną stomią bardzo często występują powikłania skórne wokół przetoki. Pojawiają się w różnym czasie po operacji. Dotykają pacjentów w każdym wieku. Podczas pobytu pacjenta w szpitalu w profilaktyce powikłań skórnych w okolicy stomii powinien brać udział cały zespół terapeutyczny.

Według Elżbiety Szkiler, skóra w okolicy stomii narażona na ciągłą wilgoć szybko ulega uszkodzeniu i skolonizowaniu drobnoustrojami i sprzyja rozwojowi drożdżopodobnych grzybów Candida albicans.

Jak dodała, wszystkie te najgroźniejsze bakterie i grzyby powodują powstanie biofilmu wokół rany stomijnej, już po 2-4 godzinach od zakażenia i szybko przemieszczają się w głąb jelit czy pęcherza moczowego.

– Biofilm jest bardzo trudny do eradykacji i leczenia. Zaburza dostawę tlenu i produktów odżywczych do tkanek, powoduje hipoksje i rozwój martwicy. Prawidłowe zabezpieczenie skóry wokół każdej stomii zapobiega tym powikłaniom – zaznaczyła specjalistka.

Zmiany skórne, które towarzyszą wyłonieniu stomii zazwyczaj spowodowane są:

  • kontaktowym zapaleniem skóry – podrażnienie chemiczne,
  • uszkodzeniem mechanicznym – zadrapaniami, otarciami, skaleczeniami, odparzeniami,
  • zakażeniami bakteryjnymi, grzybiczymi i wirusowymi – niewłaściwym usuwaniem owłosienia, gwałtownym odklejaniem woreczka od skóry,
  • zmianami o podłożu alergicznym – nadwrażliwością na część przylepną zbiornika, materiał, z którego wykonano worek, środki uszczelniające lub pielęgnacyjne,
  • innymi chorobami skóry – łuszczycą, atopowym zapaleniem skóry.

Oczyszczanie skóry w okolicy stomii

Jak leczyć podrażnioną skórę wokół stomii?

U pacjentów z wyłonioną stomią należy szczególnie dbać o pielęgnację skóry. W okolicy przetoki powinna być dezynfekowana codziennie, ponieważ jak przypomina Elżbieta Szkiler, jest ona narażona na zakażenia.

– Stomia odżywcza zapewnia dodatkowo pokarm dla drobnoustrojów, który może pozostać w rurce stomijnej, ale też wokół niej. Podrażnioną skórę wokół stomii odżywczej możemy leczyć  opatrunkami żelowymi np. SutriSept żel pokrytymi np. opatrunkiem piankowym czy innym chłonnym. Jednak stomii jelitowej czy moczowej nie możemy potraktować w ten sam sposób, bowiem wokół niej musi być naklejona płytka lub worek stomijny. Umycie skóry, czasem uszkodzonej,  preparatem antyseptycznym SutriSept Płyn i zapewnienie stałego działania antyseptyku w formie przymoczki na 10-15 minut prawidłowo zabezpieczy chorego przed zakażeniem, również w przypadku stomii jelitowej oraz moczowej. Później na osuszona skórę należy nakleić sprzęt stomijny.

Zakażona rana w okolicy stomii

Zakażenia są najczęstszym powikłaniem w nieodpowiedniej pielęgnacji skóry wokół stomii. Oprócz prawidłowej pielęgnacji skóry w tej okolicy szczególnie ważny jest również prawidłowy dobór sprzętu stomijnego, prawidłowe zabezpieczenie jej, a także dobór łagodnych środków stosowanych do higieny skóry.

– Czasem zdarzają się chorzy z zakażeniami okołostomijnymi. To trudne i bolesne dla chorego w leczeniu, szczególnie w stomii jelitowej i moczowej. Dodatkową konsekwencją niewłaściwej pielęgnacji skóry wokół stomii jest fakt, że na uszkodzonej skórze nie trzyma się sprzęt stomijny. Odkleja się od wciąż wilgotnej skóry powodując ponowne zakażenie. Tylko prawidłowa pielęgnacja może pomóc – dodała mgr Szkiler.

Źródło: Przyszlak M., Zmuda-Trzebiatowska H., Pielęgnacja skóry u pacjentów z ranami pooperacyjnymi, nietrzymaniem moczu, stomią jelitową oraz żywionych dojelitowo, Forum Zakażeń 2016;7(1):33-38

Przeczytaj również: Oczyszczanie rany. Jak oddzielić od rany przyschnięty opatrunek?

 

Artykuł powstał we współpracy z firmą Verco S.A.

Przeczytaj bezpłatnie artykuł w czasopiśmie „Leczenie Ran”:

Zmiany skórne wokół stomii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *