Obok slidera Pielęgnacja Stomia Zalecenia Żywienie

Odżywianie pacjenta ze stomią – najważniejsze zalecenia

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Według danych szacunkowych w Polsce żyje około 50 tysięcy osób z wyłonioną stomią, a ponad 6 tysięcy dowiaduje się co roku, że przejdzie taki zabieg. Choć najczęstszą przyczyną decyzji o stomii są nowotwory jelita grubego, lekarze przypominają, że sama w sobie stomia nie jest chorobą, a dieta osób po takim zabiegu nie musi się w dużym stopniu różnić od tego, co jedzą ludzie niecierpiący na żadne schorzenia układu pokarmowego. Na co należy zwracać uwagę?

Zalecenia ogólne

Istnieją trzy rodzaje stomii, wyróżniane ze względu na odcinek układu pokarmowego, na którym stomia została wyłoniona. I tak stomia polegająca na połączeniu jelita cienkiego z powierzchnią brzucha to ileostomia, stomia wyprowadzona z jelita grubego to kolostomia, natomiast urostomia to połączenie tworzone między skórą a układem moczowym (nerką, moczowodami, pęcherzem moczowym). W przypadku każdej z odmian tego zabiegu zalecenia żywieniowe są nieco inne, ale istnieją także uniwersalne wskazania, polecane pacjentom niezależnie od rodzaju przeprowadzonej u nich operacji. Najważniejsze z nich to:

  1. Picie dużej ilości płynów. Zalecane dzienne spożycie to ok. 2 litry. W przypadku stomików to szczególnie istotne, ponieważ regularne nawadnianie organizmu przeciwdziała pojawianiu się zaparć, a jeśli wystąpią, pomaga je zwalczyć. Dla urostomików ważne jest też to, że picie dużej ilości płynów zapobiega zagęszczeniu moczu, które z kolei może prowadzić do powstawania kamieni i zmniejszenia drożności cewników.

Najzdrowsza i najbezpieczniejsza opcja to niegazowana woda mineralna, ale można także pić herbatę oraz soki warzywne. Należy natomiast zrezygnować z soków owocowych i słodzonych gazowanych napoi, ponieważ mogą po nich wystąpić dolegliwości w postaci wzdęć, zgagi czy biegunki.

  1. Nieduże, regularne posiłki. Stomicy powinni wyrobić nawyk jedzenia niewielkich, lekkostrawnych posiłków o stałych porach, średnio co trzy godziny, co pozwoli jelitom z powrotem przyzwyczaić się do regularnej pracy. Ostatni posiłek należy zjeść najpóźniej trzy godziny przed snem.
  2. Dieta bogata w błonnik. Produkty pełnoziarniste, grube kasze, owoce i warzywa, czyli produkty o dużej zawartości błonnika, zapobiegają zaparciom, co jest szczególnie ważne dla stomików.
  3. Stopniowe urozmaicanie diety. Nowe produkty spożywcze powinny pojawiać się w jadłospisie nie częściej niż co trzy dni. Taki odstęp czasowy pozwala stomikowi stwierdzić, czy dany produkt nie wpływa niekorzystnie na jego organizm, np. powoduje bóle brzucha, gazy, wzdęcia lub biegunkę.

Dieta dla urostomików

Osoby, które przeszły zabieg wyłonienia urostomii, na ogół nie wymagają specjalnej diety. Istnieją jednak zalecenia pozwalające uniknąć przykrych dolegliwości:

  1. Unikanie pokarmów, które mogą powodować nieprzyjemny zapach moczu. Należą do nich przede wszystkim: szparagi, ryby, alkohol, warzywa kapustne (kapusta, brokuły, kalafior, jarmuż, brukselka), niektóre rodzaje serów, gotowana fasola. Produkty, które niwelują zapach moczu, to natomiast: sok żurawinowy, pomarańczowy i pomidorowy, maślanka, natka pietruszki, jogurty.
  2. Kontrolowanie spożycia szczawianów, czerwonego mięsa i wapnia. Nadmiar każdej z tych substancji sprzyja powstawaniu kamicy. Szczawiany są obecne w takich produktach jak kakao, mleko sojowe czy kawa rozpuszczalna, natomiast wapń przede wszystkim w mleku i jego przetworach.
  3. Włączenie do diety produktów obniżających pH moczu. Należą do nich np. produkty zbożowe, śliwki, borówki, żurawina czy rodzynki.

Co powinni jeść ileostomicy?

Ze względu na znaczne skrócenie przewodu pokarmowego u ileostomików mogą występować problemy z trawieniem niektórych pokarmów. Z tego powodu warto położyć nacisk na konieczność dokładnego przeżuwania pokarmów. Aby uniknąć zablokowania stomii, należy także wyeliminować z diety produkty trudne do strawienia, takie jak seler, fasola, kapusta, suszone owoce, nasiona, pestki, grzyby, orzechy, suszone owoce, skórka jabłka.

Zalecenia dla kolostomików

W przypadku pacjentów z wyłonioną kolostomią lekarze zalecają ograniczenie produktów sprzyjających powstawaniu gazów, takich jak: warzywa kapustne i strączkowe, por, cebula, kukurydza, alkohol. Zaleca się za to jedzenie ryb, owoców i warzyw, a także fermentowanych produktów mlecznych.

Dieta na stomiczne dolegliwości

Pacjenci po wyłonieniu stomii często cierpią na różne dolegliwości gastryczne związane ze zmianą sposobu funkcjonowania układu pokarmowego.

W przypadku wystąpienia biegunki polecane są produkty powodujące zagęszczenie stolca, takie jak mus jabłkowy, banany, przetarta gotowana marchew, gotowany biały ryż, suchary, jak również płyny zawierające garbniki: napar z suszonych jagód, mocna gorzka herbata, gorzkie kakao na wodzie. Biegunkę mogą także sprowokować ostre przyprawy lub nadmiar w diecie potraw bogatych we fruktozę, sorbitol (miód, soki owocowe) i cukier (słodycze, miód, ciasta i ciastka) lub tłustych, które w takiej sytuacji należy ograniczyć. Zaleca się także unikanie produktów zawierających laktozę (mleko, mleko skondensowane).

Jeżeli problem stanowią zaparcia, należy sięgnąć po produkty bogate w błonnik (ziarna zbóż, otręby, surowe warzywa), fermentowane produkty mleczne, gotowane warzywa i owoce, ciepłe napoje.

W przypadku pojawienia się gazów warto stosować produkty zawierające probiotyki (maślanka, kefir, jogurt) oraz herbaty z rumianku i kopru. Należy także wyeliminować z diety produkty wzdymające: alkohol, kawę, napoje gazowane i słodycze, sery pleśniowe, produkty smażone, grzyby.

Źródła: https://ncez.pl/, https://zywieniemaznaczenie.pl/, https://www.convatec.pl/, http://www.medicam.pl/, https://www.wellandmedical.com.pl/

Przeczytaj także: Pielęgnacja skóry wokół stomii – zadania pielęgniarki i pacjenta

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Czynniki wirulencji i chorobotwórczość gronkowców koagulazo-ujemnych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *