Newsy Rodzaje ran

Operacja wyłonienia stomii – zasady i następstwa

Stomia jelitowa to chirurgiczne połączenie światła jelita z powierzchnią powłok jamy brzusznej człowieka. Za jej pośrednictwem odbywa się wydalanie z organizmu treści jelitowej oraz moczu. Od tego, czy operacja wyłonienia stomii zostanie przeprowadzona prawidłowo, zależy komfort i bezpieczeństwo pacjenta. O najważniejszych aspektach zabiegu mówi dla Evereth News Andrzej Piwowarski, prezes Polskiego Towarzystwa Stomijnego Pol-Ilko.

Prawidłowe wyłonienie stomii

Andrzej Piwowarski, prezes Polskiego Towarzystwa Stomijnego Pol-Ilko, zwraca uwagę, że olbrzymie znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania stomii ma jej lokalizacja:

– Prawidłowe ustalenie miejsca wyłonienia stomii to podstawowy warunek komfortu życia pacjenta ze stomią. Dlatego tak ważne jest, aby zrobić to przed planowanym zabiegiem. W przypadku operacji nieplanowanej w trybie nagłym może to być niemożliwe.

Dlaczego jest to tak ważne? Ma to ogromne znaczenie przy późniejszym zaopatrywaniu stomii, czyli przyklejaniu na powłokach brzusznych worka stomijnego lub płytki. Jeśli będzie to miejsce np. w fałdzie skóry, zbyt nisko pod obwisłym brzuchem lub w pasie, to dla pacjenta spowoduje bardzo duże utrudnienie w używaniu sprzętu stomijnego. Pewność i bezpieczność używanego sprzętu stomijnego w dużej mierze zależy od miejsca wyłonienia stomii.

Wskazaniem do wykonania zabiegu wyłonienia stomii są nowotwory jelita grubego (odbytnicy i okrężnicy) i wywołana przez nie niedrożność mechaniczna tego narządu, nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), powikłana choroba uchyłkowa okrężnicy, martwica ściany jelita i inne zmiany będące następstwem niedokrwienia, mnoga polipowatość rodzinna jelita grubego i inne choroby dziedziczne oraz uszkodzenia jelit w wyniku urazu.

Rodzaje stomii

W zależności od rodzaju zmian chorobowych, które spowodowały wyłonienie stomii, wyróżnia się trzy rodzaje tego zabiegu. Pierwszy to ileostomia, czyli połączenie światła jelita cienkiego ze skórą. Ten rodzaj stomii wykonuje się, gdy zachodzi konieczność usunięcia całego jelita grubego. Drugi rodzaj to kolostomia, czyli wyłonienie na powierzchnię brzucha jelita grubego. Przeprowadza się ją wtedy, gdy konieczne jest usunięcie części jelita grubego lub odbytnicy. Ostatnim rodzajem stomii jest urostomia. Zabieg ten polega na utworzeniu nowej drogi oddawania moczu z pominięciem pęcherza moczowego. Przeprowadza się go u pacjentów po usunięciu pęcherza moczowego w wyniku choroby lub urazu.

Stomie różnią się także w kwestii konstrukcji. W stomii końcowej jelito zostaje przecięte, a jego czynnie pracujący koniec jest wyprowadzany przez brzuch na powierzchnię skóry. Stomia pętlowa polega na wyprowadzeniu na powierzchnię brzucha pętli jelita, którą czasowo podpiera się specjalnym mostkiem stomijnym. Stomia dwulufowa natomiast to wyłonienie końców jelita jako dwóch oddzielnych stomii.

Stomia nie zawsze jest zabiegiem permanentnym. Stomię stałą wyprowadza się w przypadku usunięcia odbytnicy i odbytu. Jeżeli natomiast odbyt został zachowany, możliwe jest przywrócenie naturalnej drogi wypróżniania poprzez połączenie zachowanej części jelita z odbytem w celu przywrócenia ciągłości układu pokarmowego. W takim wypadku mowa jest o stomii czasowej. Możliwe jest także wykonanie czasowej urostomii.

Powikłania pooperacyjne

Nieprawidłowo wykonany zabieg chirurgiczny wyłonienia stomii może doprowadzić do wystąpienia wielu powikłań, dzielonych na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich to powikłania wczesne. Pojawiają się one w okresie od kilku dni do kilku tygodni po operacji. Zalicza się do nich: obrzęk, niedokrwienie i martwicę stomii, krwawienie ze światła przetoki i z błony śluzowej stomii, wciągnięcie lub wpadnięcie stomii, zakażenie okołostomijne, brak zrostu śluzówkowo-skórnego oraz niedrożność stomii.

W późnym okresie pooperacyjnym najczęstszymi powikłaniami są przepukliny okołostomijne oraz niedrożność i nawroty choroby nowotworowej lub Leśniowskiego-Crohna. Mogą się także pojawić miejscowe powikłania dermatologiczne: zapalenia bakteryjne i drożdżakowate, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, a także owrzodzenia okołostomijne.

W wyniku wyłonienia ileostomii mogą się także pojawić zaburzenia metaboliczne takie jak odwodnienie, niedobory elektrolitów, witamin i pierwiastków śladowych. Ta grupa chorych jest też bardziej narażona na wystąpienie kamicy moczowej lub żółciowej.

Jak wygląda prawidłowo wykonana stomia?

Prawidłowa stomia powinna mieć różowoczerwoną barwę i kształt zbliżony do okrągłego, zachowywać lekką wilgotność, wystawać ok. 1-3 cm ponad powierzchnię brzucha. Skóra wokół niej nie powinna być zaczerwieniona ani obrzęknięta.

Operacje stomijne w Polsce

Andrzej Piwowarski opisuje standardy polskiej opieki stomijnej w następujący sposób:

– Możemy powiedzieć, że najlepsze standardy są w chirurgii, zwłaszcza na oddziałach klinicznych, gdzie pacjent ma dostęp do najlepszych lekarzy, pielęgniarki stomijnej, psychologa, dietetyka, czasem wolontariusza stomijnego. Bolączką od wielu lat jest późna opieka w zakresie poradni stomijnych oraz opieka środowiskowa nad pacjentem, który nie może pojawić się w szpitalu czy poradni, jeśli takowa w ogóle jest na danym terenie. Czasem odbywa się to w ramach poradni koloproktologicznej lub chirurgicznej. Dążymy do tego, aby ta opieka była skoordynowana i dostępna na każdym poziomie, począwszy od POZ. Potrzeba wsparcia ze strony pielęgniarek środowiskowych w najprostszych sprawach pielęgnacyjnych oraz większej liczby pielęgniarek stomijnych oraz poradni stomijnych, gdzie będą dostępni lekarz, pielęgniarka, psycholog czy dietetyk. Na razie sieć ta jest niewystarczająca, pomimo wspomagania przez punkty komercyjne prowadzone przez podmioty niepubliczne.

Źródła: Polskie Towarzystwo Stomijne Pol-Ilko, www.stomia.pl, www.zwrotnikraka.pl, abcstomii.pl, gastroenterologia-praktyczna.pl

Przeczytaj także: Sukces ostrowskich lekarzy: poparzony noworodek wrócił do domu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *