Pedobarografia – czym jest i kiedy powinno się ją wykonywać?
Newsy Pod sliderem Profilaktyka

Pedobarografia – czym jest i kiedy powinno się ją wykonywać?

Pedobarografia jest powszechnie stosowanym na świecie komputerowym badaniem stóp, ukazującym rozmieszczenie nacisków na podeszwowej stronie stopy. Tego rodzaju badanie ma szczególne znaczenie u pacjentów z cukrzycą – dzięki niemu eksperci mogą odpowiednio wcześnie wykryć zagrożenie powstawania ran przeciążeniowych w zespole stopy cukrzycowej.

Zespół stopy cukrzycowej (ZSC) to jedno z najgroźniejszych dla zdrowia i życia powikłań cukrzycy. Z definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że jest to degeneracyjny stan tkanek, objawiający się infekcją i/lub raną współistniejącą z neuropatią. Eksperci z czasopisma naukowego „Leczenie Ran” podają, że neuropatię stwierdza się u 7,5% pacjentów, a po 25 latach trwania cukrzycy dotyczy ona ponad 50% chorych. Z kolei sam zespół stopy cukrzycowej występuje u około 20% diabetyków, w tym u 12–18% osób z cukrzycą typu II oraz 1–2% z cukrzycą typu I. W  krajach wysoko rozwiniętych zespół stopy cukrzycowej stanowi najczęstszą przyczynę nieurazowej utraty kończyny. Z tego względu istotny aspekt zapobiegania ZSC stanowi diagnostyka prewencyjna, w szczególności okresowe badania przesiewowe, oraz edukacja diabetologiczna pacjentów z grupy ryzyka.

Na czym polega pedobarografia?

W ludzkich stopach znajdują się 26 kości i 33 stawy, co stanowi aż 12% całego szkieletu. Ponadto codziennie podczas chodzenia na stopy człowieka przypada nacisk około 500 ton. Tak ogromny ciężar może być dla nich szkodliwy, szczególnie jeśli osoba cierpi na choroby stóp, haluksy bądź palce młotkowate. Równie niebezpieczne są też schorzenia wewnętrzne, takie jak cukrzyca – jej rozwój bowiem może wiązać się z wystąpieniem zespołu stopy cukrzycowej. Jedną z metod wczesnego diagnozowania zmian chorobowych w obrębie stóp u pacjentów znajdujących się w grupie ryzyka jest pedobarografia, czyli badanie komputerowe, które obrazuje rozmieszczenie siły nacisku na podeszwowej stronie stopy. To jedno z najważniejszych badań stóp, gdyż pozwala szybko wykryć wszelkie nieprawidłowości związane z ich budową i funkcjonowaniem, a co za tym idzie – dobrać najodpowiedniejszą metodę leczenia.

Pedobarografia służy ukazaniu kształtu i funkcjonowania stopy w czasie rzeczywistym podczas stania i ruchu, umożliwia także wczesne wykrywanie różnego rodzaju chorób stóp oraz płaskostopia i wad postawy. Jej głównym celem jest zmierzenie nacisku – a dokładniej jego siły i towarzyszącego mu ciśnienia – na całą powierzchnię podeszwy stopy. Samo badanie jest bardzo proste i nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta – w celu jego przeprowadzenia zostaje on poproszony o stanięcie na macie z zbudowanymi czujnikami, które następnie przekazują dane do połączonego z nią komputera. Dzięki temu wszelkie niezbędne przeliczenia potrzebne do postawienia diagnozy mogą zostać przeanalizowane przez lekarza niemal natychmiast.

Udowodniono powiązanie pomiędzy naciskiem a powstałą raną

W opisanym przez ekspertów z czasopisma „Leczenie Ran” przypadku do badania pedobarograficznego zgłosił się pacjent w wieku 54 lat z raną w części podeszwowej stopy. W wywiadzie stwierdzono, że od 12 lat chorował on na cukrzycę i był pod stałą kontrolą diabetologa. Ustalono także, że – zanim doszło do rozwoju rany – w miejscu jej powstania pojawił się modzel, silny ból natomiast wystąpił dopiero w momencie pęknięcia skóry. Okazało się wówczas, że pod zmianą znajduje się rana, której rozległość sięgała II, III, IV głowy kości śródstopia rana. Podczas badania podoskanerem 2D stwierdzono obecność zmiany w obrębie rany na lewej stopie, jednak na uwagę zasługiwał również fakt istnienia modzela w obrębie II głowy kości śródstopia oraz V głowy śródstopia w stopie prawej. Wyniki pomiaru rozkładu obciążeń na stopy podczas stania wskazywały na istnienie wzmożonego nacisku w obszarze zmian skórnych. Zaobserwowano przeciążenie w obrębie rany w stopie. W wyniku kompensacji pacjent stał na kości piętowej, gdzie zaobserwowano także znaczne przeciążenia, w szczególności w stopie prawej. W wyniku kompensacji pacjent przenosił ciężar ciała na prawą kończynę (65% obciążenia na prawej stronie ciała), przez co zmieniał położenie środka ciężkości ciała. Miało to na celu odciążenie lewej stopy oraz unikanie bólu. W celu zobiektywizowania wyniku badanie powtórzono trzykrotnie.

Wyniki badania dowodzą, że istnieje powiązanie pomiędzy wzmożonym uciskiem punktowym a raną powstałą w wyniku zmiany przeciążeniowej. Badanie pedobarograficzne uwidoczniło również inne miejsca, w których nacisk w obrębie części podeszwowej był wzmożony. Aby temu zapobiegać, stosuje się dobierane indywidualnie do potrzeb pacjenta wkładki ortopedyczne, które profiluje się w oparciu o pomiary antropometryczne stóp, ocenę funkcjonalną oraz analizę pedobarograficzną w statyce i dynamice. Poza postępowaniem odciążającym i amortyzującym, ważnym aspektem w prewencji zagrożeń u pacjentów w przebiegu cukrzycy jest rehabilitacja – ukierunkowana nie tylko na usprawnianie i utrzymanie chorego w dobrej kondycji, lecz także na korekcję wad.

Kto może skorzystać na badaniu pedobarograficznym?

Początki rozwoju pedobarografii sięgają lat osiemdziesiątych XX wieku. Badanie to jest szeroko wykorzystywane przez lekarzy ortopedów, podiatrów, fizjoterapeutów i wszystkich tych, którzy w swojej codziennej pracy zmagają się z różnorodnymi chorobami stóp. Wykonywanie go poprawia diagnostykę, leczenie oraz profilaktykę. Poza swoją użytecznością w schorzeniach stopy, takich jak haluksy, stopa reumatyczna, palce młotkowate czy matatarsalgia, pedobarografia jest nieocenionym badaniem w leczeniu zespołu stopy cukrzycowej – pozwala bowiem zobrazować obszary nadmiernie narażone na rozwój owrzodzeń. Dzięki temu możliwe jest dobranie odpowiednich metod leczenia zachowawczego, np. odpowiednich butów czy wkładek ortopedycznych, zapobiegając tym samym dalszemu rozwojowi schorzenia oraz podjęcie dostosowanego do potrzeb pacjenta leczenia operacyjnego.

Przeczytaj również: Innowacyjne wkładki do butów wspomogą leczenie stopy cukrzycowej podczas chodzenia

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o