Pielęgnacja skóry u pacjentów z ranami pooperacyjnymi – najważniejsze zasady
Leczenie ran Newsy Obok slidera Oczyszczanie rany Zakażenia

Pielęgnacja skóry u pacjentów z ranami pooperacyjnymi – najważniejsze zasady

Ten tekst przeczytasz w 3 min.

Najważniejszym etapem opieki nad raną pooperacyjną jest jej prawidłowe oczyszczanie. Od czego zależy technika pielęgnacji takiej rany oraz dlaczego dokładne oczyszczanie jej jest tak ważne w rozmowie z Evereth News opowiada mgr Elżbieta Szkiler, doświadczona pielęgniarka specjalizująca się w leczeniu ran.

Rana pooperacyjna to taka, która powstaje na skutek interwencji chirurga, następuje przecięcie wszystkich warstw skóry. Naruszenie ciągłości skóry skutkuje przemieszczaniem się mikroorganizmów. Może to spowodować rozwój zakażenia w miejscu operowanym. Ranę pooperacyjną należy czyścić od jej dna w kierunku brzegów, przy pomocy dużej ilości jałowych gazików.

W opiece nad raną pooperacyjną należy zwrócić szczególną uwagę na szczelność rany, drożność drenów, ilość i jakość treści, które wypływają z drenów oraz kontrolę cewników. Szczególnie ważne jest również przestrzeganie zasad aseptyki podczas zmiany opatrunków i czyszczenia rany, kontrolowanie brzegów ubytku w celu uniknięcia rozejścia się rany, zapewnienie odpowiedniego, bogatego w witaminy pożywienia i uzupełnienie białka, podawanie antybiotyków na zlecenie lekarza, zapewnienie pacjentom spokoju, a także podawanie środków przeciwbólowych na zlecenie lekarza.

Właściwe oczyszczanie rany pooperacyjnej

Sygnałem, który wskazuje na zakażenie jest upośledzenie gojenia takiej rany. Na to powikłanie najbardziej narażeni są pacjenci, u których po operacji doszło do rozejścia się rany pooperacyjnej. Te czynniki wydłużają proces gojenia oraz zwiększają koszty leczenia.

– W pielęgnacji zakażonych ran pooperacyjnych ważna jest technika mycia rany, jak i czas w którym działa preparat antyseptyczny – powiedziała Elżbieta Szkiler. Rany pooperacyjne niezakażone należy oczyszczać od środka w kierunku brzegów rany, natomiast zakażone i skolonizowane odwrotnie, od brzegów ku środkowi. Technika oczyszczania rany jest szczególnie ważna, ponieważ pozwala zapobiec nagromadzeniu się drobnoustrojów wokół brzegów rany, w tym na okalającej ranę skórze.

Objawy, które wskazują na zakażenie to zaczerwienie okolicy rany, wzrost ciepłoty, ból, obrzęk w okolicy brzegów rany pooperacyjnej, a także wydzielina ropna lub krwisto-mętna, która wydobywa się z wnętrza rany, pomiędzy szwami lub z otworu po drenie.

Jak długo należy przemywać ranę pooperacyjną?

Niewłaściwe leczenie lub jego brak w opiece nad raną pooperacyjną powoduje ryzyko penetracji zakażenia w głąb powłok rany. W konsekwencji tworzy się owrzodzenie, które powoduje rozejście się brzegów rany.

– Każdy preparat antyseptyczny ma określony czas na inaktywację drobnoustrojów – przypomniała specjalistka w leczeniu ran. Środek który stosuję do oczyszczania ran pooperacyjnych, taki jak m.in. SutriSept Płyn potrzebuje, zależnie od rodzaju kolonizujących ranę bakterii od 30 sek dla Acinetobacter baumani, 5 minut dla Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli czy Staphyllococcus aureus i do 15 minut stałego działania dla grzybów drożdżopodobnych Candida albicans. Tylko zapewnienie tego niezbędnego czasu pozwoli na całkowitą eradykację drobnoustrojów z rany.

Podczas zmiany opatrunku na ranie pooperacyjnej istotne są również takie czynniki, jak przygotowanie sprzętu i materiałów opatrunkowych, przygotowanie dostępu do rany, usunięcie brudnego opatrunku z rany, dezynfekcja higieniczna rąk po zdjęciu i założeniu jałowych rękawic, oczyszczenie rany gazikiem nawilżonym jałowym roztworem soli fizjologicznej, przy zachowaniu zasady: jeden gazik – jedno przetarcie, założenie nowego opatrunku bez dotykania jego kluczowych części bezpośrednio przylegających do rany, usunięcie zużytego sprzętu i odpadów do odpowiednich worków/pojemników, zdjęcie rękawic, a następnie higieniczna dezynfekcja rąk oraz uporządkowanie stanowiska pracy.

Właściwości płynów do oczyszczania rany pooperacyjnej

Środki do oczyszczania ran pooperacyjnych powinny mieć takie właściwości, które będą w stanie oczyścić ranę, zirygować, nawilżyć, zapobiec jej zakażeniu oraz tworzeniu się w niej biofilmu. Muszą natomiast posiadać takie składniki, które nie tylko oczyszczą, ale i przyśpieszą gojenie rany.

– Preparat do oczyszczania rany taki jak, np. SutriSept zawiera w swoim składzie 1% poloksamer 188 – zaznaczyła Elżbieta Szkiler. Jest to surfaktant posiadający doskonałe właściwości myjące i umożliwiający dokładne usunięcie zanieczyszczeń z rany, w tym wszystkich drobnoustrojów. Jednocześnie jest bardzo bezpieczny dla tkanek. Tego typu preparat jest zawarty w płynach micelarnych do twarzy i oczu oraz w kroplach do oczu. 0,1% Poliheksanidyna działa bakteriobójczo i przeciwbiofilmowo w tym samym czasie co poloksamer.

Preparaty do oczyszczania rany pooperacyjnej nie powinny podrażniać skóry

– Najtrudniejsza rana którą leczyłam to mięsak goleni z odsłoniętą kością piszczelową. Po zastosowaniu SutriSeptu na ziarninę uzyskałam pokrycie kości ziarniną. Jednocześnie na odsłoniętą i uszkodzoną kość piszczelową stosuję maść SutriHeal. Samego Sutriseptu nie wolno stosować na odsłonięte kości, stawy i ścięgna – dodała.

Personel pielęgniarski po operacji powinien dopilnować właściwego transportu pacjenta z bloku operacyjnego, zapewnić choremu odpowiednie zaopatrzenie rany zamykanej szwem pierwotnym sterylnym opatrunkiem przez co najmniej 24–48 godzin, zapewnić czyste pomieszczenia/miejsca do zmiany opatrunku, w przypadku zagrożenia zakażeniem, zastosować specjalistyczny opatrunek, wykonać bezdotykową techniką aseptyczną zmianę opatrunku rany pooperacyjnej, oczyścić ranę gojącą się pierwotnie za pomocą sterylnego roztworu soli fizjologicznej, bez stosowania rutynowego środka o działaniu przeciwbakteryjnym, zachęcić chorego do wczesnej kąpieli całego ciała, bezwzględnie przestrzegać higieny rąk.

Źródło: Przyszlak M., Zmuda-Trzebiatowska H., Pielęgnacja skóry u pacjentów z ranami pooperacyjnymi, nietrzymaniem moczu, stomią jelitową oraz żywionych dojelitowo, Forum Zakażeń 2016;7(1):33-38

Artykuł powstał we współpracy z firmą Verco S.A.

Przeczytaj również: Rany po zabiegach ortopedycznych – jak zapobiegać powikłaniom?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *