Rany po zabiegach ortopedycznych – jak zapobiegać powikłaniom?
Leczenie ran Newsy Obok slidera Pielęgnacja Profilaktyka Rodzaje ran Zakażenia

Rany po zabiegach ortopedycznych – jak zapobiegać powikłaniom?

Chirurgia ortopedyczna ma ogromne znaczenie w leczeniu złamań, zwichnięć, wad wrodzonych, wad nabytych, zapaleń czy nawet zakażeń kości – nierzadko wiąże się jednak z powstaniem trudno gojących się ran, które należy poddać odpowiednim terapiom leczniczym. Jak sobie z nimi radzić? Na to pytanie odpowiada autorka „Poradnika pielęgnacji ran przewlekłych” oraz pielęgniarka z wieloletnim doświadczeniem, mgr Elżbieta Szkiler.

„Zabiegi ortopedyczne to poważne operacje zawsze ingerujące w struktury kości”

Chirurgia ortopedyczna zajmuje się przede wszystkim leczeniem operacyjnym narządów ruchu w obszarze aparatu kostno-stawowego. Takie operacje trwają zwykle 2–3 godziny, a następnie pacjent zostaje przeniesiony do sali szpitalnej. Jeden z najczęstszych powodów podejmowania działań terapeutycznych w tym zakresie są zmiany o charakterze urazowym lub zwyrodnieniowym, względem których stosuje się głównie zabiegi endoprotezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego. Oba wykonuje wyspecjalizowany personel medyczny na bloku operacyjnym.

– Zabiegi ortopedyczne to poważne operacje zawsze ingerujące w struktury kości – mówi w rozmowie z Evereth News mgr Elżbieta Szkiler, ekspertka w dziedzinie leczenia ran. Kości wymagają wiele czasu na zrośnięcie się i możliwość ich ponownego obciążenia. Są to rany ostre, a te według szacunków ekspertów stanowią nawet 35% wszystkich ran niegojących się. Ile z nich jednak to niegojące się rany ortopedyczne – nie wiadomo, ponieważ brakuje takich dokładnych danych.

W celu zniwelowania bólu po tego rodzaju zabiegu wskazane jest stosowanie środków przeciwbólowych odpowiednich do jego natężenia oraz potrzeb zgłaszanych przez pacjenta. Zespół medyczny może również profilaktycznie podać antybiotyk oraz wprowadzić profilaktykę przeciwzakrzepową. Ogromne znaczenie ma szybka aktywizacja ruchowa, którą fizjoterapeuta wdraża już w pierwszej dobie po zabiegu, wprowadzając naukę chodzenia oraz ćwiczenia poprawiające wydolność oddechową i ogólną sprawność chorego.

1/3 kobiet po 50. roku życia doświadczy złamania z powodu osteoporozy

Jak zaopatrywać ranę po zabiegu ortopedycznym?

Obecnie w chirurgii dąży się do tego, aby w miarę możliwości zmniejszać rozmiary rany pooperacyjnej lub ewentualnie ukryć ją – wciąż jednak każdy zabieg chirurgiczny wiąże się z powstaniem tego rodzaju naruszeń skóry i tkanek. O ich gojeniu opowiada autorka „Poradnika pielęgnacji ran przewlekłych”, mgr Elżbieta Szkiler:

– Tkanki miękkie goją się zdecydowanie szybciej. Niezakażona rana pooperacyjna powinna zagoić się całkowicie w ciągu 7–14 dni, a u niektórych chorych pełen zrost tkanek następuje już w ciągu 3–5 dni. Brak gojenia rany ostrej zawsze świadczy o zakażeniu, a w wypadku zabiegu operacyjnego – o zakażeniu śródoperacyjnym. Niestety, czasem nie można im zapobiec, a osłabienie odporności u chorych naraża ich na częste infekcje, w tym zakażenia ran – wyjaśnia pielęgniarka z wieloletnim doświadczeniem w leczeniu ran.

Proces gojenia się tego rodzaju uszkodzenia skóry i tkanek wymaga przede wszystkim utrzymywania higieny miejsca operowanego. Aby zminimalizować ryzyko zakażenia patogennymi drobnoustrojami oraz jego negatywnych skutków wykwalifikowany personel powinien obserwować i zmieniać opatrunki, a także pamiętać o usunięciu szwów po około 2 tygodniach od operacji. Kiedy jednak skóra w okolicach rany staje się czerwona, pojawia się obrzęk, gorączka bądź ropna wydzielina, pacjent powinien natychmiastowo udać się na konsultację ze specjalistą.

Zakażenia ran pooperacyjnych rozwijają się w przypadku ok. 2–7% zabiegów

Operacje ortopedyczne, podobnie jak wszystkie zabiegi chirurgiczne, niosą ze sobą ryzyko wystąpienia powikłań okołooperacyjnych. Jak wynika z szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), liczba takich powikłań i związanych z nimi zakażeń w krajach europejskich wynosić może od 5 do 10% wszystkich osób hospitalizowanych, co oznacza, że z ich powodu cierpi rocznie nawet 100 milionów ludzi. Dane Europejskiego Centrum Prawnego pokazują również, że zakażenia ran pooperacyjnych w polskich szpitalach rozwijają się w przypadku ok. 2–7% wszystkich przeprowadzanych operacji i są drugim – zaraz po zakażeniu dróg moczowych – najczęściej występującym powikłaniem, stanowiącym aż 20–30% z nich. Mgr Elżbieta Szkiler tłumaczy, w jaki sposób można starać się zapobiegać komplikacjom zdrowotnym związanym z zabiegami ortopedycznymi:

– Zapobieganie powikłaniom pooperacyjnym zaczynamy od dekontaminacji przed zabiegiem i tu świetnym i bezpiecznym dla każdej skóry preparatem jest SutriSept zawierający 0,1%  PHMB – mówi ekspertka. Natomiast po zabiegu maść SutriHeal Forte 5% zabezpieczy ranę z założonymi  szwami przed wtórnym zakażeniem już po zamknięciu rany, ale przed jej całkowitym wygojeniem.

W przypadku często wykonywanych endoprotezoplastyk powikłania mogą stanowić od kilku do kilkudziesięciu procent. Wśród najczęstszych z nich wyróżnia się m.in.: śródoperacyjne złamania i krwotoki, krwawienie lub krwiaki wymagające przetoczenia krwi lub ponownej operacji, uszkodzenie nerwów lub dużych naczyń tętniczych i żylnych, obluzowanie się lub zniszczenie elementów użytych do zabiegu, zwichnięcie endoprotezy z koniecznością wykonania ponownego zabiegu operacyjnego, powikłania zakrzepowo-zatorowe (tworzenie się skrzeplin i zatykanie naczyń krwionośnych przez skrzepy), powstanie obrzęków limfatycznych, przewlekłe zapalenia kości, konieczność amputacji kończyny, a także zakażenie rany pooperacyjnej, o którym w rozmowie z Evereth News mówi mgr Elżbieta Szkiler:

– Największym zagrożeniem dla chorego po zabiegu są wielolekooporne bakterie Gram-ujemne. Ich najgroźniejszym i najczęściej pojawiającym się w ranach zakażonych przedstawicielem jest Pseudomonas aeruginosa oraz wytwarzający enterotoksyny Gram-dodatni Staphylococcus aureus MRSA. Maść SutriHeal Forte 5%, jako jeden z niewielu produktów do leczenia ran, uniemożliwia rozwój tych dwóch oportunistycznych bakterii w ranie, nie dopuszczając do ich namnażania się w tkankach.

Podtypy w zespole Ehlersa-Danlosa

Ważne jest zastosowanie odpowiednich środków ułatwiających gojenie

SutriHeal Forte 5% to maść z żywicą świerku norweskiego, która przyspiesza gojenie ran, w szczególności tych trudno gojących się – zakażonych i niezakażonych, owrzodzeń, oparzeń i ran ciętych, jak również tych drobniejszych: skaleczeń, otarć, pęknięć, zadrapań. Przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne działanie żywica ta zawdzięcza zawartości związków czynnych, takich jak α- i β-pinen, limonen oraz borneol. Z uwagi na właściwości przeciwbakteryjne stosuje się ją m.in. w różnego rodzaju zakażeniach.

– SutriHeal Forte 5% jest naturalnym produktem, jest bezpieczny dla tkanek, nawet gdy aplikuje się go do przetok czy kieszeni – dodaje mgr Elżbieta Szkiler. Działanie przeciwzapalne SutriHeal Forte 5% łagodzi też powstający po zabiegu stan zapalny będący efektem urazu, jakim jest cięcie chirurgiczne. Wpływa pozytywnie na wolne rodniki i aktywne metaloproteinazy powodujące bezpośrednio po każdym urazie objawy podobne do objawów infekcji, ale niebędące zakażeniem, odwracając ich destruktywne dla tkanek działanie.

Przyczyną większości powikłań rany pooperacyjnej są drobnoustroje chorobotwórcze znajdujące się zarówno na przedmiocie, który doprowadził do powstania rany, jak i w powietrzu, wodzie lub na ubraniach. Na oddziałach chirurgicznych i ortopedycznych zakażenia miejsca operowanego (ZMO) przeciętnie stanowią około 25% wszystkich zakażeń szpitalnych. Aby wspomóc gojenie trudnych ran z towarzyszącym obrzękiem bądź zaczerwienieniem, można zastosować nowoczesne produkty lecznicze, których głównym zadaniem jest zabijanie patogennych drobnoustrojów.

Powikłania rany pooperacyjnej stanowią częsty i trudny do uniknięcia skutek ingerencji chirurgicznej w organizm. Choć nie da się uniknąć ich całkowicie, dzisiejsza medycyna, a także pojawiające się na rynku nowoczesne produkty lecznicze pozwalają na usprawnienie procesu gojenia ran, z zachowaniem bezpieczeństwa pacjenta.

Artykuł powstał we współpracy z firmą Verco S.A.

Przeczytaj również: Pielęgnacja skóry u pacjentów z ranami pooperacyjnymi – najważniejsze zasady

Przeczytaj bezpłatnie artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Kontrola zakażeń miejsca operowanego w ortopedii

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o