Dermatologia Leczenie ran Pod sliderem Rodzaje ran

Rany powstałe w wyniku maceracji skóry – rodzaje

Praktyka kliniczna dowodzi, że długotrwała ekspozycja skóry na wilgoć jest szkodliwa i może prowadzić do powstania rozległych ran. Proces uszkadzania wierzchnich warstw skóry w wyniku działania wilgoci nazywany jest maceracją. Może on skutkować rozwojem różnorodnych stanów zapalnych skóry.  

MASD (ang. moisture-associated skin damage, uszkodzenie skóry związane z wilgocią) obejmuje cztery typy schorzeń skórnych: zapalenie skóry związane z nietrzymaniem moczu, wyprzenie skórne, zapalenie skóry wokół stomii oraz zapalenie skóry wokół rany. Wszystkie te dolegliwości są związane z przedłużoną ekspozycją skóry na ciecze fizjologiczne – mocz, pot, wysięk z rany, śluz i ślinę.

  1. Zapalenie skóry związane z nietrzymaniem moczu

Ten rodzaj schorzenia jest wynikiem przedłużonej lub przewlekłej ekspozycji skóry na mocz i/lub stolec (szczególnie w płynnej postaci). Do osób na nie narażonych należą przede wszystkim małe dzieci i osoby starsze lub niepełnosprawne, które korzystają z pieluch (stąd też określenie „pieluchowe zapalenie skóry”).

Zmiany skórne (podrażnienie, wysypka, zapalenie) związane z tym schorzeniem są często mylnie diagnozowane jako odleżyny. Zapalenie objawia się w okolicach genitalnych (wargi sromowe i obszar od sromu do odbytu u kobiet oraz od moszny do odbytu u mężczyzn), w pachwinach, na pośladkach i w bruździe pośladkowej, a także na wewnętrznych częściach ud. Uszkodzenie skóry może zostać w tym przypadku zaostrzone poprzez użycie alkalicznych środków czyszczących, mydeł lub detergentów i nieprawidłową higienę związaną z użytkowaniem pieluch.

  1. Wyprzenie skórne

Wyprzenie przyjmuje formę powierzchownego, ostrego stanu zapalnego, do którego symptomów należą łuszczenie i zaczerwienienie skóry, uporczywy świąd, wypryski, nadżerki, strupy i wysięki. W diagnostyce wyprzenia istotne jest odróżnienie go od innych schorzeń skórnych o podobnych objawach, takich jak łuszczyca, grzybica, choroba Dariera czy łojotokowe zapalenie skóry.

Wyprzenie pojawia się na tych częściach ciała, gdzie dwie fałdy skóry stykają się ze sobą i stale o siebie pocierają – najczęściej są to pachwiny, okolice pod biustem pod kobiet i pod napletkiem u mężczyzn, a także obszary pod pachami i pomiędzy palcami stóp, jednak rozwój choroby jest możliwy w każdej fałdzie skórnej ludzkiego ciała.

Do rozwoju wyprzenia dochodzi w wyniku zmniejszonego odparowywania potu i rozwoju zakażeń bakteryjnych i grzybiczych w ciepłym, wilgotnym środowisku pomiędzy fałdami skóry.

  1. Zapalenie skóry wokół stomii

Zapalenie rozwija się w wyniku ekspozycji skóry na treść jelitową, mocz i drażniące substancje chemiczne na obszarze wokół stomii. Przyczyną wycieku ekskrementów może być nieprawidłowa pielęgnacja i użytkowanie przetoki, a także źle dobrany sprzęt.

Jeżeli treść jelitowa przedostająca się przez stomię ma płynną lub półpłynną konsystencję, istnieje większe ryzyko, że dotrze do obszarów skóry niechronionych przez sprzęt stomijny. Treść jelitowa w takiej formie zawiera także więcej kwasów żółciowych i enzymów trzustkowych, co sprzyja podrażnieniu i uszkodzeniu skóry wokół przetoki.

Problem okołostomicznego zapalenia skóry związanego z wilgocią dotyczy także pacjentów z innymi rodzajami przetok. Na przykład w przypadku gastrostomii może występować wyciek enzymów trawiennych, natomiast pacjenci z tracheostomią są narażeni na problemy skórne związane z poceniem się, gromadzeniem śliny lub plwociny wokół stomii, pod kołnierzem zewnętrznej kaniuli bądź na opatrunkach.

  1. Zapalenie skóry wokół rany

Czwarty typ MASD to związane z wilgocią zapalenie skóry wokół rany. Występuje, gdy wysięk z rany, który zawiera enzymy proteolityczne, przez dłuższy czas ma kontakt ze skórą wokół rany. Wysięk z rany przewlekłej może zaostrzać dolegliwości, ponieważ zawiera wyższe stężenie bakterii i uwolnionych histamin, a także enzymów proteolitycznych (metaloproteaz macierzowych).

Ekspozycja skóry wokół rany na nadmierną wilgoć i enzymy proteolityczne prowadzi nie tylko do jej maceracji, ale też do znacznych uszkodzeń. Mogą one być pogłębiane przez pacjenta poprzez drapanie podrażnionej, swędzącej skóry. Skóra jest wówczas bardziej podatna na ucisk, ścinanie i tarcie, co może uniemożliwić zamknięcie rany.

Źródła: https://www.woundsource.com/, https://www.medonet.pl/

 

Przeczytaj także: Postępowanie z raną kąsaną

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Miejsce antybiotyków w zakażeniach skóry i tkanek miękkich

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o