Rola okresowych i przesiewowych badań stóp w profilaktyce zespołu stopy cukrzycowej
Diagnostyka Obok slidera Profilaktyka

Rola okresowych i przesiewowych badań stóp w profilaktyce zespołu stopy cukrzycowej

Rozwój zespołu stopy cukrzycowej jest według statystyk jedną z głównych przyczyn amputacji kończyn dolnych. Z tego powodu bardzo istotne jest prowadzenie profilaktyki zagrożeń związanych z rozwojem tej jednostki chorobowej. Jej podstawową formą są okresowe i przesiewowe badania stóp.

Dla skutecznej profilaktyki ran cukrzycowych ogromne znaczenie ma diagnostyka przesiewowa, prowadzona z zastosowaniem metod nieinwazyjnych, niewymagających wysoko wyspecjalizowanych procedur, możliwych do zastosowania zarówno przez kadrę medyczną, jak i przez podologów.

Zakres badań

Okresowe badania przesiewowe stóp obejmują szereg procedur, z których każda może wskazać na inne występujące w obrębie stopy zaburzenia związane z cukrzycą i rozwojem zespołu stopy cukrzycowej.

Pierwszy ważny aspekt diagnostyki to badanie fizykalne. Zalicza się do niego szereg procedur: badania czucia nacisku za pomocą monofilamentu, badania czucia wibracji, badania czucia bólu, ocena odczuwania temperatury oraz badania elektroneurofizjologiczne. Jest to istotny element diagnostyki stopy cukrzycowej, ponieważ nieprawidłowy wynik badania wskazuje na konieczność wdrożenia profilaktyki owrzodzeń neuropatycznych poprzez zastosowanie wkładek odciążających miejsca narażone na ucisk oraz obuwia chroniącego przed otarciami.

Kolejny istotnym elementem badań przesiewowych jest pedobarografia, czyli komputerowe badanie stóp, które przedstawia rozmieszczenie obciążeń na podeszwowej stronie stopy, zarówno w zakresie analizy statycznej, jak i dynamicznej. Jest ono niezwykle istotne w przypadku pacjentów z cukrzycą, ponieważ przeciążeniowe zmiany w obrębie podeszwy stopy mogą zwiększać u nich ryzyko rozwoju zespołu stopy cukrzycowej. Zwłaszcza chorzy, u których występują wynikające z neuropatii cukrzycowej zaburzenia czucia, są narażeni na powstawanie ran.

Wskaźnik kostka-ramię to kolejna ważna część profilaktyki zespołu stopy cukrzycowej. Jest to parametr służący do oceny stanu tętnic obwodowych, za pomocą którego monitoruje się ukrwienie kończyn dolnych i diagnozuje się miażdżycowe zmiany w ich obrębie. Na podstawie wyniku tego badania można przewidywać problemy z gojeniem się ran cukrzycowych lub zadecydować o skierowaniu pacjenta na oddział chirurgii naczyniowej w celu leczenia zabiegowego.

Istotna jest także ocena ruchomości zarówno w obrębie stopy, jak i stawu skokowego, analiza chodu oraz kinematyki miednicy, ponieważ zaburzenia na tych płaszczyznach mogą mieć związek z rozwojem zaburzeń ZSC.

Procedury diagnostyczne powinny uwzględniać istotne w ocenie stóp parametry antropometrii i biomechaniki, takie jak wysklepienie łuku podłużnego stóp czy kąt odwiedzenia stopy, ponieważ mogą one wskazywać na rozwój schorzeń zwyrodnieniowych w przebiegu cukrzycy.

Wnioski

Badania przesiewowe i okresowa diagnostyka pozwalają na wdrażanie celowych działań profilaktycznych, rehabilitacyjnych i leczniczych.

Prewencja powikłań cukrzycowych powinna być nakierowana na profilaktykę zmian degradacyjnych w obrębie stopy, odciążenie i amortyzację miejsc wzmożonego ucisku w celu zapobiegania ranom przeciążeniowym, a także rehabilitację ukierunkowaną na korekcję wad oraz poprawę funkcjonalności struktur mięśniowo-powięziowych. Znaczną skuteczność badań profilaktycznych można osiągnąć poprzez ich uszczegółowienie i systematyzację, zarówno w odniesieniu do metod diagnostycznych, jak i kompetencji zespołu lekarsko-podologicznego. Przesłanką do tego jest także współistnienie wad i zniekształceń stóp z cukrzycą.

Takie działania umożliwią skuteczne zapobieganie poważnym schorzeniom takim jak zespół stopy cukrzycowej.

Źródło: Bitenc-Jasiejko A., Pedobarografia jako metoda diagnostyczna wczesnego wykrywania zagrożeń powstawania ran przeciążeniowych w obrębie części podeszwowej stopy u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej, Leczenie Ran 2017;14(2)39–44

Przeczytaj o tym więcej: Zakres okresowych i przesiewowych badań stóp w profilaktyce zespołu stopy cukrzycowej: badania pilotażowe 

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Leczenie Ran”:

Zachowania zdrowotne pacjentów z cukrzycą w zakresie prewencji zespołu stopy cukrzycowej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *