Badania naukowe Newsy Pod sliderem

Terapia tlenem hiperbarycznym na odmrożenia

Choć leczenie odmrożeń nie figuruje na liście zaakceptowanych przez organizację Undersea and Hyperbaric Medical Society zastosowań terapii tlenem hiperbarycznym, wielu lekarzy i badaczy wskazuje na dużą skuteczność tej metody.

Czym jest odmrożenie?

Odmrożenie to zmiany miejscowe będące efektem ekspozycji na niską temperaturę. Powoduje ona powstawanie kryształów lodu w tkankach, co prowadzi do uszkodzenia membran komórkowych i osmotycznego odwodnienia komórek, a w konsekwencji do ich obumarcia. Częściami ciała, które najczęściej ulegają odmrożeniom (ponad 90 proc. przypadków), są stopy i dłonie.

Po ponownym ogrzaniu organizmu odmrożenie skutkuje powstaniem rozległych pęcherzy, obrzęku i niedokrwienia w obrębie uszkodzonych tkanek i może prowadzić do martwicy, w niektórych przypadkach wymagającej amputacji. Patofizjologiczne mechanizmy odmrożeń opisano jako przebiegające w dwóch fazach.

Pierwsza faza ma miejsce podczas ekspozycji na niską temperaturę. W tym czasie zachodzi uszkodzenie tkanek spowodowane tworzeniem się zewnątrzkomórkowych kryształów lodu. Płyn pozostały w wyniku formowania się kryształów staje się hiperosmotyczny, co prowadzi do odwodnienia i kurczenia się przylegających komórek. W efekcie integralność strukturalna i funkcjonowanie mikronaczyń zostają zaburzone. Druga faza rozwoju odmrożenia ma miejsce po ogrzaniu organizmu. W wyniku uszkodzenia komórek śródbłonka i uwolnienia mediatorów stanu zapalnego takich jak prostaglandyny i tromboksany następuje postępujące niedokrwienie mogące skutkować wystąpieniem zakrzepicy, obrzęku i innych uszkodzeń naczyniowych.

Terapia tlenem hiperbarycznym to jedna z metod leczenia stosowanych eksperymentalnie przy  niedokrwiennym uszkodzeniu skóry związanym z odmrożeniem.

Na czym polega leczenie tlenem hiperbarycznym?

Hiperbaryczna terapia tlenowa (Hyperbaric oxygen therapy, HBOT) polega na umieszczeniu pacjenta w komorze hiperbarycznej, gdzie w warunkach zwiększonego ciśnienia oddycha on czystym tlenem. Tlen w warunkach hiperbarycznych jest dostarczany do komórek organizmu nie tylko przez utlenowanie hemoglobiny, ale i w postaci rozpuszczonej w osoczu krwi. Dzięki zwiększonej podaży tlenu terapia przyspiesza gojenie ran, poprawia przepływ krwi przez uszkodzone tkanki, redukuje obrzęk i działa bakteriobójczo. HBOT może być stosowana w martwiczych zakażeniach tkanek miękkich, niedokrwieniu tkanek miękkich, urazach mięśniowo-szkieletowych i wielonarządowych, oparzeniach termicznych, popromiennych uszkodzeniach tkanek i narządów, zakażeniach i zapaleniach skóry, a także w przeszczepach zagrożonych martwicą.

Komora hiperbaryczna a odmrożenie

Jako terapia odmrożeniowa HBOT zwalcza niewydolność mikrokrążenia i niedotlenienie tkanek poprzez zwiększenie dostarczania tlenu do tkanek niedokrwionych. Proces ten zachodzi dwutorowo – bezpośrednio poprzez podwyższone stężenie tlenu w tętnicach i pośrednio poprzez angiogenezę i zmniejszenie obrzęku tkanek.

Hiperbaryczna terapia tlenowa jest stosowana jako terapia wspomagająca przy odmrożeniach od ponad 50 lat. Pierwsze opisy przypadków, w których HBOT okazało się skuteczną opcją terapeutyczną na odmrożenia, pochodzą z 1963 roku. Począwszy od 1997 roku zaczęło się pojawiać coraz więcej opisów przypadków pozytywnych skutków wykorzystania terapii hiperbarycznej w leczeniu odmrożeń. Zarówno badania na zwierzętach, jak i opisy przypadków u ludzi dały korzystne wyniki stosowania HBOT w urazach odmrożeniowych.

Na przykład opublikowane w 2009 roku w czasopiśmie „Central European Journal of Medicine” badanie laboratoryjne z wykorzystaniem odmrożonego ucha królika wykazało, że terapia HBOT z wykorzystaniem 100-proc. O2, przy ciśnieniu 2,5 ATA, w serii powtarzanych przez 14 dni 28 zabiegów po 90 minut każdy, zmniejsza niedokrwienie wywołane odmrożeniem poprzez ograniczenie efektu zapalnego.

Brak rzetelnych badań

Choć liczne opisy przypadków dowodzą, że HBOT może być pomocna w leczeniu odmrożeń, nadal brakuje całościowych, usystematyzowanych badań nad tą metodą leczenia. Konieczne są dalsze testy, aby nadać terapii tlenem hiperbarycznym status efektywnej terapii w leczeniu odmrożeń oraz by wypracować optymalne parametry terapii dla każdego pacjenta.

 

Źródło: https://www.medscape.com/, https://www.woundsresearch.com/, http://www.czytelniamedyczna.pl/

Przeczytaj także: Jak uniknąć amputacji kończyny po odmrożeniu?

Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń”:

Miód manuka – alternatywa w leczeniu ran 

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o