W okresie gojenia się rany włóknik jest naturalnym procesem krzepnięcia, początkowo pełniąc rolę ochronną i strukturalną. Jednak nadmiar włóknika w dnie rany ogranicza migrację komórek i sprzyja kolonizacji bakteryjnej. W praktyce klinicznej w takich przypadkach zalecana jest jego redukcja. Jak zatem wdrożyć skuteczną terapię?

W kontekście leczenia ran należy odróżnić włóknik od tkanki martwiczej. Włóknik jest efektem naturalnych procesów w ranie i przyjmuje postać żółtego nalotu. Z kolei martwica to obumarła tkanka, która jest czynnikiem patologicznym i zawsze wymaga usunięcia. W praktyce klinicznej zarówno włóknik, jak i martwica mogą ze sobą współistnieć, a ich obecność hamuje procesy naprawcze rany.

Czym jest włóknik?

Włóknik jest żółto-kremowym nalotem w ranie. To białko (fibryna) wytrącające się z osocza krwi, tworzące strukturę zakrzepu. W procesie gojenia tworzy ochronny nalot, który pomaga w tworzeniu się ziarniny. W wielu przypadkach włóknik staje się jednak problemem, ponieważ jego nadmiar może uniemożliwiać naskórkowanie i zamknięcie się rany, a także może sprzyjać infekcjom.

Jak postępować w przypadku włóknika w ranie?

Nadmiar włóknika hamuje procesy naprawcze i nie ma szans na skuteczne wyleczenie rany. Dlatego należy go usunąć mechanicznie lub z pomocą środków farmakologicznych i właściwych opatrunków. Metodę należy dobrać indywidualnie do potrzeb pacjenta.

Mechaniczne usunięcie włóknika polega na zastosowaniu specjalnych narzędzi chirurgicznych (skalpel, łyżeczka chirurgiczna) lub ultradźwięków.

W celu usunięcia włóknika można również stosować opatrunki specjalistyczne, które zapewniają ranie odpowiednie nawilżenie i absorpcję. Najczęściej wskazywane są opatrunki hydrożelowe, hydrokoloidowe lub antybakteryjne (np. z dodatkiem srebra). Ranę należy również regularnie oczyszczać antyseptykami, np. z oktenidyną lub poliheksanidyną, a także za pomocą specjalistycznych padów i przymoczek. Opatrunek i rodzaj antyseptyku powinien dobrać specjalista po wcześniejszej, dokładnej ocenie rany.

Z włóknikiem nigdy nie należy postępować samodzielnie. Domowe sposoby są ryzykowne i mogą prowadzić do zakażenia, krwawienia, uszkodzenia zdrowej tkanki, a także maskować poważne objawy.

Kiedy nie usuwać włóknika?

Włóknik jest naturalnym elementem gojenia i nie zawsze wymaga usunięcia. Jeżeli nie ma jego nadmiaru, a warstwa jest delikatna, nalot jest cienki, przezroczysty lub lekko żółtawy oraz pojawia się w pierwszej fazie gojenia,  nie ma potrzeby usuwania. Pełni on wówczas rolę ochronną i pomaga w tworzeniu się skrzepu. Niepokojące objawy, które powinny skłonić do usunięcia włóknika to: zmiana koloru i konsystencji (włóknik, który przybiera kolor ropy może świadczyć o zakażeniu), powstawanie martwicy, brak poprawy, rana przewlekła.

Na przykład w miejscach po usuniętych migdałkach pokrywają się włóknikiem, pod którym przebiega gojenie i wytwarzanie prawidłowego nabłonka. Włóknik odkleja się samoistnie po około 6-7 dniach od operacji.

Źródła:

https://www.edukacjapoloznej.pl/

https://aptekarski.com/artykul/debridement-martwica-rozplywna-i-wloknik