Newsy Obok slidera Żywienie

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego – w jaki sposób wspiera gojenie ran i kiedy ją stosować?

Ten tekst przeczytasz w 5 min.

Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych elementów opieki nad pacjentem z trudno gojącą się raną. Wdrożenie właściwej diety u pacjentów z ranami przewlekłymi może być jednak problematyczne, np. ze względu na występowanie chorób współistniejących, które utrudniają przyjmowanie pokarmów. W takich przypadkach możliwe jest uzupełnienie diety o żywność medyczną, która w łatwy sposób dostarcza odpowiednią liczbę kalorii oraz konkretne składniki pokarmowe.

U pacjentów z trudno gojącymi się ranami często występuje niedobór istotnych składników odżywczych. Rana przewlekła może prowadzić do powikłań ogólnoustrojowych, a toczący się proces zapalny wpływa negatywnie na metabolizm i stan odżywienia organizmu. U chorych z trudno gojącymi się ranami może więc dojść do niedożywienia, co z kolei istotnie spowalnia czas gojenia się rany, obniża funkcje obronne organizmu i zwiększa ryzyko infekcji.

Jaka jest rola diety w procesie leczenia ran?

Pacjenci z trudno gojącymi się ranami, np. odleżynami, owrzodzeniami czy stopą cukrzycową, wymagają odpowiednio zbilansowanej diety, która dostarcza składników niezbędnych do regeneracji uszkodzonych tkanek. W procesie leczenia ran organizm potrzebuje wsparcia w postaci odpowiedniej liczby kalorii, a także optymalnej ilości białka, tłuszczów, węglowodanów, błonnika, soli mineralnych oraz witamin, by skutecznie przeprowadzić procesy naprawcze.

Stosunek kaloryczny białka – tłuszcze – glukoza powinien wynosić około 20 proc. – 30 proc. – 50 proc. Wskazane jest, by produkty wykorzystane do przygotowania diety były naturalne, nieprzetworzone. Nie należy również zapominać o odpowiednim nawodnieniu chorego – pacjent powinien przyjmować 1,5-2 litry płynów na dobę.

Pacjenci z trudno gojącymi się ranami powinni otrzymywać od 5 do 6 posiłków w ciągu doby. W przypadku pacjentów z ranami przewlekłymi zapotrzebowanie na kalorie jest nieco większe niż wśród zdrowych osób – ze względu na toczący się stan zapalny i proces gojenia się rany. W ciągu całego dnia chory powinien zatem przyjmować około 35-40 kcal na kilogram masy ciała. Tak wysoka ilość energii wspiera procesy regeneracyjne w organizmie – sprzyja odbudowie tkanek, tworzeniu się nowych naczyń krwionośnych i formowaniu włókien kolagenowych, a także zapobiega rozwojowi niedożywienia i niedoborów pokarmowych.

Jakie składniki diety są najważniejsze dla pacjentów z trudno gojącymi się ranami?

Żywienie stosowane w procesie leczenia ran powinno być bogate w witaminy i mikroelementy. Dietę należy dostosować do płci pacjenta, jego ogólnego stanu zdrowia i chorób towarzyszących, a także do rodzaju rany. W diecie chorego z trudno gojącą się raną powinny znaleźć się następujące składniki:

  • białko – duże spożycie białka pomaga w odbudowie tkanki w ranie, ponieważ białko jest źródłem aminokwasów, które są materiałem budulcowym dla tkanek. Ponadto aminokwasy uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, wspomagają pracę układu odpornościowego, a także biorą udział w krzepnięciu krwi. Białko powinno znaleźć się w niemal każdym posiłku pacjenta z raną przewlekłą. W piśmiennictwie zaleca się, by chory z raną przewlekłą przyjmował około 1,5-2 g białka na kilogram masy ciała dziennie;
  • węglowodany – są źródłem energii dla krwi, mięśni, mózgu i szpiku kostnego, a także wspierają procesy naprawcze;
  • tłuszcze – to źródło energii dla tkanek i narządów oraz materiał budulcowy. W diecie wspierającej gojenie się ran należy ograniczyć spożywanie tłuszczów zwierzęcych (zwłaszcza w połączeniu z cukrami);
  • oleje roślinne – źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych (np. omega-3), które wykazują działanie przeciwzapalne;
  • witaminy A, B, C, E i K – wspierają procesy zamykania się ran i kształtowania się blizny, mają właściwości przeciwutleniające, zmniejszają podatność na zakażenia, zapewniają prawidłową krzepliwość krwi i przyspieszają gojenie się ran (zobacz także: Jaką rolę w leczeniu ran odgrywają witaminy?);
  • żelazo, cynk i selen – usprawniają procesy naprawcze skóry i poprawiają utlenienie tkanek, wpływają pozytywnie na funkcjonowanie układu immunologicznego oraz wspierają regenerację komórek;
  • arginina – to źródło tlenku azotu. Rozszerza naczynia krwionośne i poprawia ukrwienie. U pacjentów po urazie stymuluje układ odpornościowy, a także wpływa na rzadsze pojawianie się powikłań infekcyjnych.

Kiedy powinno zostać wdrożone leczenie żywieniowe?

Niedobory żywieniowe u pacjentów, w praktyce klinicznej, potwierdzane są za pomocą specjalnych skali oceniających stan odżywienia, a także poprzez poszerzony wywiad u lekarza lub dietetyka. Wskazania do leczenia żywieniowego to m.in.: niedojadanie, niemożność włączenia diety doustnej przez ponad 7 dni, niedożywienie lub zagrożenie niedożywieniem, niedobory pokarmowe, brak możliwości utrzymania dziennego spożycia pokarmów powyżej 60 proc. zalecanej normy przez 10 dni. W piśmiennictwie zaleca się, by interwencję żywieniową wprowadzać w następującej kolejności: żywienie doustne, żywienie doustne + doustne suplementy pokarmowe, żywienie dojelitowe (dostęp sztuczny), żywienie pozajelitowe. U pacjentów, u których sama dieta nie jest skuteczna, konieczne jest wdrożenie żywności specjalnego przeznaczenia medycznego – ONS (ang. oral nutritional supplements).

Żywienie medyczne – wsparcie dla naturalnej diety

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego wskazana jest jako element wspierający naturalną dietę. Składniki odżywcze dostarczane są w zmodyfikowanej formie, tak by były łatwe do spożycia i dostarczały odpowiednią ilość energii oraz konkretnych składników pokarmowych. Na rynku dostępne są preparaty do żywienia pozajelitowego i doustnego. W tej drugiej formie najczęściej można je spotkać w postaci preparatów do picia.

Żywność medyczna w szczególności przeznaczona jest dla pacjentów, którzy m.in. na skutek różnych chorób współistniejących nie są w stanie pokryć swojego dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze za pomocą posiłków. ONS mogą być stosowane w przypadku brak apetytu, jadłowstrętu, schorzeń gardła, przełyku lub żołądka, które mogą utrudniać przełykanie i gryzienie pokarmów, a także w sytuacjach zaburzonej zdolności przyjmowania, trawienia, wchłaniania lub metabolizowania zwykłych posiłków oraz u seniorów i pacjentów okołooperacyjnych.

ONS powinny być dobrane do indywidualnych potrzeb pacjenta, tak by dostarczać nie tylko podstawowych makro- i mikroelementów, ale także substratów (arginina, cynk, witamina C, antyoksydanty), które poprawiają funkcjonowanie układu odpornościowego i stymulują proces gojenia.

Nutridrink Skin Repair wspiera gojenie owrzodzeń i odleżyn

Nutridrink Skin Repair jest jedynym produktem ONS, który spełnia wymagania wytycznych European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) – organu, który wspiera kraje europejskie w działaniach na rzecz zapobiegania i leczenia odleżyn.

Nutridrink Skin Repair to produkt przeznaczony do postępowania dietetycznego w przypadku owrzodzeń goleni (żylnych, tętniczych, mieszanych), owrzodzeń w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej oraz odleżyn. Napój jest wysoko energetyczny, wysokobiałkowy i posiada niski indeks glikemiczny. Zawartość argininy i specyficznych mikroskładników odżywczych skutecznie wspiera proces regeneracji trudno gojących się ran. Wszystkie niezbędne składniki skoncentrowane zostały w małej objętości, a płynna postać produktu ułatwia chorym spożywanie posiłku. Produkt dostępny jest w trzech wariantach smakowych – czekoladowym, truskawkowym, waniliowym.

Nutridrink Skin Repair należy przyjmować w liczbie 1-3 butelek na dobę przez minimum 21 dni, zgodnie z zaleceniami lekarza. Istotne jest właściwe dawkowanie, które powinno być dostosowane do stanu rany. Nutridrink należy także przyjmować w określonym czasie, regularnie, gdyż sporadyczne przyjmowanie nie przynosi oczekiwanych efektów.

Bibliografia:

S. Kłęk, „Rola leczenia żywieniowego w procesie gojenia ran”, „Leczenie Ran” 2013;10(4):95-99

Interdyscyplinarna grupa ekspertów, M. Bartoszewicz, T. Banasiewicz, K. Bielecki i wsp., „Zasady postępowania miejscowego i ogólnego w ranach/owrzodzeniach przewlekłych objętych procesem infekcji”, „Forum Zakażeń” 2019; 10 (1):1-30

M. T. Szewczyk, M. Kózka, K. Cierzniakowska i wsp., „Profilaktyka odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część I”, „Leczenie Ran” 2020; 17 (3): 112-146

M. T. Szewczyk, J. Cwajda-Białasik, P. Mościcka, „Leczenie odleżyn – Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część II”, „Leczenie Ran” 2020; 17 (4): 151-184

M. Klimek, W. Szaraniec, E. Rojczyk i wsp., „Rola argininy w procesie gojenia ran”, „Leczenie Ran” 2017; 14 (3):97-101

EPUAP, „Prevention and Treatment Pressure of Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline”, The International Guideline 2019, Clinical Practice Guideline

6 thoughts on “Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego – w jaki sposób wspiera gojenie ran i kiedy ją stosować?

  1. Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is valuable and everything.
    Nevertheless think of if you added some great pictures or video clips to give your
    posts more, „pop”! Your content is excellent but with
    pics and clips, this site could undeniably be one
    of the very best in its field. Very good blog!

  2. I like the valuable info you provide in your articles.

    I’ll bookmark your blog and check again here regularly.
    I am quite sure I’ll learn lots of new stuff right here!
    Best of luck for the next!

  3. This is the perfect blog for everyone who really wants to understand this topic.
    You know a whole lot its almost tough to argue with you (not that I really would want to…HaHa).

    You certainly put a fresh spin on a topic which has been discussed
    for many years. Wonderful stuff, just great!

  4. Thanks for one’s marvelous posting! I seriously enjoyed
    reading it, you can be a great author. I will be sure to bookmark your blog and will often come back very soon. I want
    to encourage you to definitely continue your great
    work, have a nice weekend!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *